یه‌رێ پارچه شێعرێ جه کاکه فه‌تحوڵڵا ڕه‌زایی(داریانی)
* په‌ی زارۆڵا:
مریچڵێ
زمســـــــانـــێ وه‌روه وارۆ *** كه‌ش و كــۆی خاس ونارۆ
مریچڵه‌كێ ســــه‌رپاسـارا *** منیشــــاوه لـــه‌قــــوو دارا
جـه وه‌روو كـــزه‌و بـــــه‌رزا *** ئـاورا و ته‌ژنـــایێ لـــــه‌رزا
جار جـــار مدیا پــه‌ی بـه‌را *** جریكه جـــــــریكێوه كــه‌را
به‌ڵكـوو یۆ ڕه‌حمێــو كــه‌رۆ ***دالێو چێــــوشا پــه‌ی به‌رۆ
هــــۆرزه مشتێــــــوه دانه *** بــه‌ره كـــــه‌ره ئا بانــــــه
با گــــــــردێ پێــــوه بوه‌را ***دوعاو خه‌یریت په‌ی كــه‌را
* په‌ی جوانا:
جگه‌ره
ئازیز خونچه‌كـــــه‌و گـــوڵیـم ***گـــۆش ده به ســۆزوو دڵیـم
قازانجش هــه‌ن په‌ی ژیوایت***په‌ی ئارۆیت و په‌ی سه‌وایت
جگـــــه‌ره جـــــه‌رگی بــــڕۆ *** سه‌رپۆشـــــوو شه‌رمی دڕۆ
دووكــــــه‌ڵش ده‌ردێ چـــڕۆ *** ئایێروو شــــــه‌ڕیش گــــــڕۆ
پێســـــه‌و قـــــاڵاوی قـــــڕۆ *** قــــــــــه‌ڵاو قیمـــــه‌تی وڕۆ
مــــــاڵ و سامــــــــانی به‌رۆ *** ویـــــــری په‌رێشـــــان كه‌رۆ
ئـــــــه‌وه‌ڵش بـــــــه‌زم و فیزا ***ســــــه‌ره‌نجام قیــــــز و بیزا
جگــــــه‌ره ڕوومــــــــه‌ت ئاڵا*** ماری وه‌ش خـــــه‌ت و خــاڵا
ژه‌حـــراوی و تاڵ و هــــه‌سا*** لــــــــــــــه‌رزه وزۆوه ده‌ســا
كه‌م كــــــه‌رۆ سۆماو چـه‌ما *** لا به‌رۆ شــــــــادی و سه‌ما
بۆگــــــه‌ن وزۆنه ده‌مــــــی *** چه‌قنــــــــۆره تۆموو خه‌می
ڕێخه‌و ددانـــــا شـه‌ق كه‌رۆ ***ڕه‌گ و پۆسی ڕه‌ق كــــه‌رۆ
سوور و سنجی ڕۆخسـاری ***بۆ زه‌ردی گــــــــــه‌ڵاو داری
هه‌ڵـــــــــــــه‌ونۆره ده‌روونی ***پێســـه‌و هه‌ڵمه‌و سه‌بوونی
دڵی بێ قه‌رار كــــــــــه‌رۆ ***دڵــــــــــــداری بێزار كـــه‌رۆ
سۆ مــــــدۆ عازاو جه‌سه‌ی *** به‌ته‌ر جه مــــاران گه‌سه‌ی
پێســه‌و واو گـــــــــه‌ڵاڕێزی *** مــــــــــڕفانۆ هــــاز و هێزی
پژمــــه و قۆزه و سه‌رێشه *** ساز كـــــه‌را گه‌ره و كێشـه
تۆشه‌ش تریاك و شیشــه‌ن ***شیره و گه‌رد و حه‌شیشه‌ن
به‌ڵام جـــــــــــــگـــه‌ره‌وه‌رێ *** مه‌سێنێ و ســـــه‌وذاگه‌رێ
گــــۆش مـــــــه‌دا پی زه‌ره‌را *** مامــــــه‌ڵه‌و وێشــــا كـــه‌را
بڕێو به چــــــــــاولیگــــــه‌ری ***بڕێوته‌ریچ ســــــه‌رســـه‌ری
بڕێو پـــــــــه‌ی ڕۆ ویـــــــاری ***بڕێو جــــــــــه نه‌زانكــــــاری
بڕێو په‌ی فیـــــز و هـــــه‌وای ***بڕێو مــــــاچا پـــــه‌ی ده‌وای
بڕێو پــــــه‌ی وه‌شــــی یاری ***بڕێوته‌ر جــــــه بێ عــــــاری
هه‌ریۆ په‌ی مـــه‌رامــوو وێش ***جگه‌ره بیــــــــــه‌ن خـــذێش
هــــه‌ر چێـــــــــوم زانا واتـــم ***هـــه‌ر ئانه‌ن ده‌ســـــــه‌ڵاتم
جـــــوانه‌كـــه‌و كـــــورده‌واری ***نه‌بــــی به یاروو مـــــــــاری
كڵاوه‌و وێت كــه‌ره قـــــــــازی*** ویـــــژدانیت كــــــــه‌ره ڕازی
نه‌گنی شـــــــۆنه‌و ئانیشـــــا*** دایمه جـــــــــگه‌ره كێشــــــا
تا سه‌ره‌نجـــــامـــوو كـــــاری***نه‌واچی وه‌شـــڵـــــه‌ی پاری
واته‌و وه‌ڵینا(3)
وه‌ڵینا واته‌ن ئیســــــــه‌یچ هـــــه‌ر پاسه‌ن
دنیا که‌مش لـــــوان فره‌ش مه‌نه‌ن ڕاسه‌ن
هه‌ر چن ناڕه‌وان، یه‌ک بان دوێ هــــه‌وای
هیزی واته‌نشا بــــــــــاوه‌ن په‌ی ســه‌وای
جاڕچی جاڕ مدۆ ماچۆ شـــــــار ســـۆته‌ن
ئاد ئه‌جــــــــۆ گۆشــــوو گاوێنـــــــه وته‌ن
په‌ی كـــــه‌ڕ و كاسی دایــــــــم ڕۆڕۆمـــا
پاســــــــار بژنه‌وه دیــــــــوار چن تۆمــــا
ئه‌سپت به پێخــــــــــام ئاوی مـــــه‌دریـۆ
ته‌مــــــــه‌دار نه‌وی ئی كــــــــاره كــــریۆ
تا ویــــــژدان چنـــــــــی ئاوه‌زی یــــــــارا
ئه‌سپی پێشكــــه‌شی ددانێش مه‌ژمـارا
چه‌رخــــــــــــوو زه‌مانه‌ی چن نالـــــــه‌بارا
ساڵ به ساڵ مـــــــه‌یوه وه‌شڵه‌ی به پارا
بـدیه وه‌ڵاتی چننــــــــــه بێ نـــــــــــازا
یاگێ شــابازا کـــــــــۆر کــــــــــۆرێ وازا
ئاوی چــه‌مه‌نه پیســـــــــــــــه بۆ و لێڵه
بێ ســــــــــووده‌ن وێڵه ئێتــــر مــه‌گێڵه
دوعام ئانێنه چــــــــن گردوو کــه‌ســــی
ئی ده‌س ئه‌وه‌جـه‌ش نه‌گنۆ پــه‌و ده‌سی
چن شیــــــــــــرینه‌نه ئی قســه ڕاسێ
هامسا جه هامســـای گێرۆ ســه‌راسێ
هه‌میشه و دایم هـــــــه‌ر جــه ویرت بۆ
تۆ چنی عامــــــــی، نه‌ك عام چنــی تۆ
ئینه‌شـــــــا واتــه‌ن زانـــــــــــای وه‌ڵاتا
جه وردی خــــه‌تا، جه گه‌وره‌ی عـــه‌تا
وه‌رگی هار خاسه‌ن تا شوانه‌ی نـــاپاک
گه‌له‌ی گـــوم که‌رۆ بێ قـــــۆڵاخ و لاک
پـــــــــــــرده‌و زاڵمـــی ڕاســـــا زوو وڕۆ
هه‌رپاسه چـــــراویش تا سه‌ر مه‌گــــڕۆ
ئه‌گه‌ر وینا نی عـــــــه‌یبێ وێت وینــــه
لۆمه مه‌كــــــــــــه‌ره خه‌ڵكی به كینـــه
خه‌ڵکی مــــــــــه‌دۆنه به فیز و هـه‌وا
ده‌ردێوه گێــــــــــــــری نه‌کــــــریۆ ده‌وا
به هه‌ڵمه‌و گـــــــڕه‌و ئایێروو كینـــــه‌ی
نه‌سۆچنی دڵی جه سیپـــه‌و سینـه‌ی
وه‌سێن وازباره جه ناڵــــــه كـــــه‌رده‌ی
وه‌ڵینا واته‌ن كــــــه‌رده‌ی تا مـــــه‌رده‌ی
عه‌مرت نه‌مانۆ، شێر وه‌رۆت خــــــاسا
نه‌ك په‌نا به‌ری ئه‌و لیـــــــانه ڕواســـــا
خیره‌ت برمانه و قــــــۆڵێ هۆرمــــــاڵه
تۆمـــــوو فه‌رهه‌نگوو ملله‌تیت كــــــاڵه
هه‌ر که‌س گۆش گێرۆ په‌ی واته‌و خاسا
سه‌د قازانج که‌رۆ بێ گـــــــومان ڕاسا
* فه‌تحوڵڵا ڕه‌زایی(داریانی)
فهرههنگی - ئهدهبی