درۆى خۆشه‌ویستى

ئه‌مشـــه‌و لـــه‌ دواین نامــــه‌دا     كه‌ نووسیبــووم : وازبێنه‌ لێـــم

نووسیبوم : گیانــــه‌ بمبه‌خشه‌     له‌مــــڕۆ به‌ دواوه‌ نامــــۆى پێم

 

كه‌ نووسیبووم : زۆر لێــت زیزم      با هــــه‌موو شــــــت ببــڕێته‌وه‌

سه‌یـــره‌ !چه‌نده‌ زوو بڕوات كرد     گــــڕى عه‌شقــــــم بكـوژێته‌وه‌

 

چاك ئه‌زانم تێكـــڕاى شــــه‌وت     به‌ بێــــدارى بـــــردۆته‌ ســــه‌ر

بۆیه‌ بــــووكى نیگاكـــــــــــانت      به‌رگى خــــه‌میان كــردۆته‌ به‌ر

 

حه‌ز ناكــه‌م دڵم لێ پیس كه‌ى    له‌ یادى كــــه‌ ئه‌و ڕستـــــــــانه‌

چوونكه‌ چیــــــــم دابوو به‌ گوێتا    گاڵتـــــه‌یه‌ و درۆى نیســــــــانه‌

 

ویستـــــم به‌ شێـــوازێكى نوێ    بۆتى ده‌رِبڕم ســــــۆزو هه‌ست

ئه‌ى بیـــرت چوو ؟ من په‌یمانى    تا مــــــردنتم له‌ گه‌ڵتا به‌ست ؟

 

ئه‌وه‌ى بــــۆم نمایش كـــــردى     جۆرێك بوو له‌ خــــۆشه‌ویستى

تـــــۆش چ ناوێكـــى لێی ئه‌نى    دڵگیر نابم ، خۆت سه‌ربه‌ستى

 

هــه‌رچیش ئه‌فه‌رمووى ئاماده‌م    له‌ تۆڵه‌ى ئه‌و خـه‌مه‌ى شه‌وێت

به‌ڵام مـــــن ته‌نیــا مــــــاچێكى   چــــــاوه‌ گــــــه‌شه‌كانتم ئه‌وێت

 

ئارام ئه‌بوبه‌كر

ئاوڕدانه‌وه‌یه‌ك به‌ره‌و مناڵیی - شێركۆ بێكه‌س

ئاوڕدانه‌وه‌یه‌ك به‌ره‌و مناڵیی

              - 1 -

له‌ كاتێكدا كه‌ منداڵ بووم

ده‌ستی چه‌پم حه‌زی ئه‌كرد

وه‌ك ده‌ستی منداڵی پۆشته‌ی

دراوسێمان

سه‌عاتێكی تیا بێ ئه‌ویش .

وڕگم ئه‌گرت

دایكم ناچار گازی ئه‌گرت

له‌ مه‌چه‌كم

به‌ جێگه‌ی ـ دان ـ

سه‌عاتێكی بۆ ئه‌كردم

ئای . . . كه‌ دڵخۆشی ئه‌كردم !

 

             - 2-

له‌كاتێكدا كه‌ منداڵ بووم

واته‌ی كامه‌رانی لای من

له‌وه‌ دابوو : له‌ حه‌ماما

به‌ سه‌ر په‌شته‌ماڵی  جاما

فوو به‌ كه‌فی سابوونا بكه‌م

گڵۆپێكی  سه‌وز و سووری ،

لێ دروست كه‌م !

 

           - 3 -

له‌ كاتێكدا كه‌ منداڵ بووم

له‌ زستانا

له‌ به‌ر تینی ئاگردانا

دائه‌نیشتم

سه‌رنجم ئه‌دا له‌ پشكۆی ،

گه‌شاوه‌ و ئاڵ

وام حه‌ز ئه‌كرد  ،

منی منداڵ

بچمه‌ ناو پشكۆكانه‌وه‌ . . .

دابنیشم . . .

بیكه‌م به‌ ماڵ !

 

      - 4 -

كه‌ منداڵ بووم . . .  زۆر ئێواره‌

ئه‌یان ناردم . . .

ـ له‌ ماڵی پووره مه‌نیجه‌ ـ

ترشیات بكڕم

كام تام له‌و تامه‌ خۆشتر بوو

له‌ دوای ئاوڕ ،

له‌ پێچی ته‌نگی كۆڵانا

كاتێ یه‌ك دوو قۆمی خێرام

ئه‌دا له‌ ترشیاتی ناو جام !

 

        - 5 -

له‌ كاتێكدا كه‌ منداڵ بووم

خۆشه‌ویستی لام ئه‌وه‌ بوو: 

شه‌وی جه‌ژن

تا به‌یانی. . . چاو هه‌ڵدێنم

له‌ گه‌ڵ  خۆما . . ده‌س له‌ ملان

پێڵاوی  تازه‌ بنوێنم !

             - 6 -

 

كه‌ گه‌وره‌ بووم

ده‌ستی چه‌پم

زۆر سه‌عاتی راسته‌قینه‌ی ،

جوانی . . بینی

به‌ڵام هیچیان وه‌ك سه‌عاتی

جێگه‌ دانی دایكم . .

له‌ سه‌ر قۆڵ و ده‌ستم

وه‌ها دڵخۆشیان نه‌كردم .

كه‌ گه‌وره‌ بووم

هیچ چل چرا  و گڵۆپێكی  ژووره‌كانم

وه‌ك گڵۆپی كه‌فی سابوون

پێكه‌نینیان . . پێ نه‌گرتم .

كه‌ گه‌وره‌ بووم

هیچ گڕێكی زۆپای ئێستام

نه‌كرده‌ ماڵ و تیا بژیم .

كه‌ گه‌وره‌  بووم  هیچ  خواردنێ

تامی ئه‌و قومه‌ ترشیاته‌ی  پێ نه‌به‌خشیم .

كه‌ گه‌وره‌ بووم

هیچ كراس و بۆینباخ و قاتێكی  نوێم

نه‌هێنایه‌  ژێر  جێگه‌وه‌

وه‌كوو پێڵاوه‌كه‌ی جه‌ژن

تا به‌یانی چاو هه‌ڵدێنم

له‌ گه‌ڵ خۆما بیان نوێنم

هیچیان . . . هیچیان !

                                         

                              « شێرکۆ بێکه‌س »

 

قه‌سیده‌یێک بۆ مه‌رگێکی پاییزی

قه‌سیده‌یێک بۆ مه‌رگێکی پاییزی

         (1)

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

له‌حه‌زره‌تی

عه‌قڵانیه‌ت ، ئینسانیه‌ت یا داهێنان؟

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

له‌ سێ مینیاتۆر، کۆتری سپی؟

 

       (2)

 

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

له‌ شه‌قامه‌کانی زانکۆی تاران

که‌ شانازیت پێوه ده‌که‌ن؟

ئه‌ی نابیغه‌و ئه‌ی‌ بلیمه‌تی برسی و هه‌ژار ‌

بووی به‌ مه‌کۆ

بۆ گه‌شه‌ی عه‌قڵ له‌ هه‌ورامان  

 

 (3)

 

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

له‌و ته‌بیب و پڕۆفیسۆره‌ی

به‌ هه‌ناسه‌ی پڕپڕ له‌ ڕۆح

گیان ده‌به‌خشن

وه‌کوو خۆت و وه‌کوو عیسا

برینداره‌کان

مردووه‌کان

 

   (4)

 

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

خه‌ڵکی کام دێ؟

کامه‌ گۆندی ئه‌م وڵاته‌؟

کام حه‌کیم و

کامه‌ بۆقرات؟

که‌م واسیته‌

 که‌ بێم بۆ لات ؟

 

   (5)

 

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

له‌ زیگمۆند فڕۆید ؟

له‌ ئه‌ره‌ستوو یا ئه‌فلاتوون؟

له‌ خواکانی عه‌قڵ و ڕۆح و بیرو زانین ؟

له‌ عه‌باسی ڕۆح سه‌رگه‌ردان؟

ئه‌ویش وه‌ک تۆ

تۆیش وه‌ک ئه‌و

له‌ عارفه‌ی جێــژنی عه‌قڵ

بوون به‌ قۆربان

 

   (6)

 

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

کامه‌ بلیمه‌ت؟

کامه پیاوی کۆڕی پیاوان؟

کامه‌ گیانی به‌رزه‌ فڕی ‌

ڕێ پڕ ره‌نجی ئـێـنسانیه‌ت؟

به‌ ڕۆح بێـنم

 

     (7)

 

سه‌ره‌خۆشی له‌ کێ بکه‌م؟

له‌ کۆمه‌ڵـگای زیندوو کۆژی مردوو په‌رست؟

له‌و ڕۆشنبیره‌ فانتـێـزیانه‌ی

که‌وه‌ک شووشه‌ ، ناسک ده‌شکێن؟

چیم له‌ ده‌س دێ؟

من نازانم.......

ڕۆحی کامه‌ زانایان و پێغه‌مبه‌ران

وه‌ ده‌نگ بـێـنم؟

ئه‌ی حه‌کیمی ده‌ربه‌ده‌ر

وێڵ و ئاواره‌

ئه‌ی ئاڵبێرت شوایتزرێ

ئه‌م جه‌نگه‌ڵه و ئه‌م وێرانه‌

ئه‌ی که‌ گیانت لێـوالێـو بوو

له‌ بیڕۆکه‌ی ئێنسانیه‌ت

له‌ دڵسۆزی بێ په‌یمانه‌

 

         (8)‌

 

هه‌سته‌وه‌ کاتی مردن نیه‌

که‌له‌لاکان ، برینداره‌کان

برسی و ڕووت و ژین تاڵه‌کان

ناو و که‌لجێ و نێ و ئاڵمانه‌

گشت هه‌ورامان

چاوه‌ڕێـتن

جانتایێکی پڕ عه‌قڵ و مرۆڤایه‌تی

شووشه‌ شووشه‌

ڕۆحی به‌رزی مه‌ردایه‌تی

سه‌ریان لێ بده‌ی

 

     (9)

 

هه‌سته‌وه‌ کاتی مردن نیه‌

له‌م سه‌رده‌مه‌

شه‌قام شه‌قام

فه‌رع به‌ فه‌رع و کۆڵان کۆڵان

جه‌نازه‌ی ژیان دانراوه‌

به‌ده‌س ژینی مودێڕنه‌وه‌

ئه‌ی ته‌بیبی بێ ته‌بیب

له‌م سه‌رده‌مه‌ پڕ له‌ هه‌رای مودێڕنه‌وه‌

که‌ڕه‌شه‌بای تراژێدی

ته‌نانه‌ت چرکه‌ ساتێکیش مۆڵه‌ت نادات

هه‌ڵ ده‌کات و

هه‌مووی دونیای لێم کردووه‌ به‌ به‌ره‌هووت

چۆن دڵت دێ؟

که‌ میلله‌تێک به‌ جێ بێڵی

 

   (10)

 

هه‌سته‌وه‌ کاتی مردن نیه‌

چونکه‌ مه‌رگت

له‌ غۆربه‌ت و له‌ بێ که‌سی

[ اي طبيب جمله علت هاي ما

اي تو افلاطون و جالينوس ما ]

تراژێدیم ده‌خۆلقێـنێ

له‌ کاتێک دا

نه‌ شێکسـپـیرم من له‌ لایه‌و

نه‌ سۆفۆکڵ

که‌ تراژێدیت بۆم بنووسێ

چۆن دڵت دێ؟

قه‌تارێک پڕ تراژێدی

تۆ له‌م شاره به‌ جێ بێڵی

 

          (11)‌

 

هه‌سته‌وه‌ کاتی مردن نیه‌

له‌م پاییزه‌ سه‌د پاییزه‌

شێر په‌نجه‌ی غه‌م و ده‌ردی نه‌داری

 که‌وتوونه‌ته‌ نێو ماڵه‌کان

په‌له‌وه‌ره‌ بێ باڵه‌کان

فڕین یان بیر چووه‌ته‌وه‌

له‌م چوار دیواره‌ی مه‌رگ و مردن

چۆن دڵت دێ؟

جێ یان دێڵی

 

           (12)

 

هه‌ سته‌وه کاتی مردن نیه‌

ده‌نگم نابیسی؟؟؟؟؟

ئه‌ڵێن [میم خاڵه‌]‌ هاتووه‌

سه‌ر شه‌قامی مه‌وله‌ویه

تۆشه‌به‌رێک دۆعای پێ یه‌

ئه‌ڵێن[مام ئه‌حمه‌د]‌ و [خاڵه یاسین]

به‌ گیرفانی پڕ له‌ خاڵی

بێ پاره‌و پووڵ

هاتوون بۆ لات

به‌ڵام ڕۆحی پڕ له‌ خۆزگه‌ و پڕ له‌ ئاوات

بۆ عۆمری تۆ

سه‌به‌ته‌ێک ژیانیان پێ یه‌

چۆن دڵت دێ؟

شه‌قام شه‌قام

[مام ئه‌حمه‌د] و [میم خاڵه‌] و [خاڵه‌ یاسین]

به‌ جێ دێڵی......‌‌ ‌

 

                                   ــ جه‌لال شه‌فێعی ــ        1/9/86

                                        

 

منبع : http://www.azhardarisokhany.blogfa.com/