دو ماه در يك آسمان

توضیح : دو بیتی زیر ترجمه شعری است از « سۆرانی » به « هه‌ورامی » مضمون شعر به فارسی در آخر پست آمده است .         

                 * * *

شه‌وێ کـــه‌ به‌ ناز دیـــه‌یم پا بـانه‌وه‌

دیسان هه‌م سه‌رت ونه‌م شێـونانه‌وه‌

چوونکه‌ نه‌دیه‌بێم تا هیــزی شـــه‌وێ

دوێ مانگێ دره‌وشا یه‌ک ئاسمانه‌وه‌

ترجمه : عبدالله حبیبی

                 * * *

اصل شعر :

دوێ شه‌و که‌ به‌ ناز کردووته‌ سه‌ر بان

به‌و مانگه‌شــه‌وه‌ سه‌رت لێم شێــوان

چونکه‌ نه‌مدیبوو هه‌تاکوو دوێ شـــه‌و

دوو مانگ بدره‌وشێ له‌ یه‌ک ئاسمان

                 * * *

تصویر : در یك شب مهتابی شاعر در كوچه و معشوق بر بالای بام و خطاب به معشوق :

معنی شعر : دیشب كه به بالای بام آمده بودی / در آن مهتاب دوباره مرا سردرگم  كردی/ چون تا دیشب ندیده بودم / كه دو ماه در یك آسمان بدرخشند .

                        

قه‌فه‌س

   

چن وه‌شا که‌ ژه‌ره‌ژێوه‌

هه‌تا ئیسه‌

هه‌رگیز  قه‌فه‌سش نه‌دیه‌بۆ                          

چانه‌یه‌ وه‌شته‌ر ئانه‌نه‌

قه‌فه‌سه‌نه‌ بیێبۆ و پڕه‌یبۆ  

په‌ل و باڵوو ئێمه‌شا به‌س  

به‌ره‌و قه‌فه‌سی کریاوه‌

فه‌رقش چێشا

به‌ره‌ دریۆ یا نه‌دریۆ

ژه‌ره‌ژێوه‌

که‌ په‌ل و باڵش بڕیاوه‌.

                         * * *

هۆرگێڵنای سه‌روو زوانی هه‌ورامی : عبدالله حبيبي

                         * * *

اين شعر ترجمه آزادي است از شعر زير اثر صادق سرمد

                         * * *

چه خوش است حال مرغي كه قفس نديده باشد

چه نكــــــوتر آنكه  مـــرغي ز قفس پريــــده باشد

پر و بال مــــا شكستند و در قفس گشــــــــــودند

چه رها ، چه بسته ، مرغي كه پرش  بريده باشد

                         * * *        

کاڵێ

 

« کاڵێ »

ویرما

فره‌و جارا كه‌ ڤه‌رڤه‌

پێسه‌  مێمانی  دێر وه‌ختی

ئه‌ی  و یه‌واشێو 

دێوه‌ شیشۆ

ده‌لاقه‌  گۆلاله‌و  شێعره‌كام .

ده‌س   كه‌رێ  چرِه‌ی :

« دا كه‌ره‌وه‌

دووره‌وه‌ ئامه‌ینا  و

دیاریم

ده‌سه‌دَارێو  كه‌لیمێنێ

كه‌ تا  ئیسه‌

ده‌نووكوو  هیچ  ژه‌ره‌ژێوێشا نه‌كه‌وته‌ن »

ویرما كه‌ منیچ

ده‌سه‌دَاره‌كه‌ی  گێرێنێ  و

نیێنێش  سه‌روو  ره‌فه‌و   چه‌مام

ئادَیچ واچێ :

« منیچ  مه‌نوه‌وه‌   و

وه‌روو  ده‌میته‌نه‌   مدروو 

تا  چه‌مێم  برِیانه‌ چه‌مات »

ـ ئه‌ی  کاڵێ  گیان!

من  هه‌رگیز  هه‌رگیز

چا  وه‌روێ 

جه‌ مێمانه‌ دێروه‌خته‌ نازاره‌كۆ  تۆ

سێر  ئامه‌یم  نیا .

ـ ئه‌ی  کاڵێ  گیان!

تۆ  وێت   بۆرێ  و

به‌  ده‌سێ  وێت  ڤه‌رڤه‌  باره‌ .

من  حه‌ز  كه‌روو  ئه‌ر  تاڤیه‌وڤه‌

چه‌نی  ئا  وه‌روێ  تاڤیه‌وڤه‌

ئه‌ی کاڵێ گیان

*    *      *

شێرکۆ بێکه‌س

هۆرگێڵنای سه‌روو هه‌ورامی : عبدالله حبيبي 

غزلی در نتوانستن

 

به مناسبت سالروز درگذشت احمد شاملو

ترجمه شعر « غزلی در نتوانستن» اثر زنده ياد « احمد شاملو » به كُردي

 

له‌ ده‌سته ‌گه‌رمه‌کانی تۆ

که‌ منداڵی ئاوه‌ڵدوانه‌ی نێو باوه‌شمن

چیها قسه‌م پێیه‌ بیکه‌م

ئه‌گه‌ر خه‌می نان لێم گه‌ڕێ

               ***

‌ له‌ مێهره‌بانیی بێدریغی گیانی تۆ

مه‌سیحی دایک، ئه‌ی خۆره‌تاو!

به‌سازێکی بێ‌کۆتایی که‌ هه‌ر تۆ بی

ئه‌من نه‌غمه ‌له‌سه‌ر نه‌غمه‌ سروود ئه‌ڵیم

ئه‌گه‌ر خه‌می نان لێم گه‌ڕێ

                ***

له‌ کۆلکه‌زێڕینه‌ی مانگی گوڵانی تۆ

که‌ له‌م باخی خه‌زانه‌دا سه‌راپه‌رده‌ی خۆی هه‌ڵداوه‌

چه‌ندین و چه‌ند نه‌قش ونیگار ده‌کێشمه‌وه‌

که ‌هه‌‌ر ڕه‌نگه‌ی له‌ ڕه‌نگێکی تر گه‌ڕابێ

ئه‌گه‌ر خه‌می نان لێم گه‌ڕێ

                ***

کانیاوێک له‌ نێو دڵدا و

ئاوهه‌ڵدێرێک له‌ نێو ده‌ستدا

خۆره‌تاوێک له‌ نیگادا و

فریشته‌یه‌ک له‌ کراسدا،

له‌ ئینسانێک که‌ هه‌ر خۆتی

هه‌زار چیرۆک ده‌گێڕمه‌وه‌

ئه‌گه‌ر خه‌می نان لێم گه‌ڕێ

               ***

ترجمه از « ناصر حسامي»

 

اصل شعر :

از دستهاي گرم تو

كودكان توأمان آغوش خويش

سخنها مي توان گفت

غم نان اگر بگذارد

                        * * *

نغمه در نغمه در افكنده

اي مسيح مادر اي خورشيد

از مهرباني بي دريغ جانت

با چنگ تمامي ناپذير تو سرودها مي توانم كرد

غم نان اگر بگذارد

                     * * *

رنگها در رنگها دويده

از رنگين كمان بهاري تو

كه سراپرده در اين باغ خزان رسيده برافراشته است

نقشها مي توانم زد

غم نان اگر بگذارد

                     * * *

چشمه ساري در دل و آبشاري در كف

آفتابي در نگاه و فرشته اي در پيراهن

از انساني كه تويي

قصه ها توانم كرد

غم نان اگر بگذارد

                ***

احمد شاملو

دليل شاعري

 برگردان شعري از شێرکۆ بێکه‌س

 

بهتر آن است كه بداني

كه اگر ماه

از تو زيباتر مي بود

هرگز دوستت نمي داشتم

و موسيقي از صدايت

اگر زيباتر مي بود

به صحبت هاي تو هرگز

گوش فرا نمي دادم

و آبشار

از قد و قامتت اگر

لطيف و راست تر مي بود

نگاهم را به قامتت نمي دوختم

و گلستان

اگر از تو خوشبوتر بود

هرگز نمي بوييدمت

و اما درباره شعر

گر مي پرسي

بهتر آن است كه بداني

اگر شبيه تو نبود

هرگز نمي نوشتمش

 

برگردان : عبدالله حبيبي

 

اصل شعر

 

با بزانی

گه‌ر مانگ له‌ تۆ

جوانتر بوایه‌

قه‌ت حه‌زم لێنه‌ئه‌كردی!.

گه‌ر مۆسیقا

ده‌نگی له‌ تۆ خۆشتر بووایه‌

هه‌رگیز گوێم لێنه‌ئه‌گرتی.

گه‌ر تاڤگه‌ به‌ژنی له‌ تۆ

ناسكترو ڕێكتر بووایه‌

قه‌ت ته‌ماشام نه‌ئه‌كردی.

ئه‌گه‌ر باخچه‌ بۆنی له‌ تۆ

خۆشتر بووایه‌

هه‌رگیز بۆنم نه‌ئه‌كردی.

گه‌ر بۆ شیعریش لێم ئه‌پرسی

با بزانی

گه‌ر ته‌واو له‌ تۆ نه‌چووایه‌

نه‌مئه‌نووسی!

حه‌ز

من حه‌زم ئه‌كرد ئه‌سپ بوومایه‌

به‌و مه‌رجه‌ی سواره‌كه‌م عاشق بووایه

من حه‌زم ئه‌كرد بالا ئاوێنه‌ بوومایه‌

به‌و مه‌رجه‌ی له‌ ژووری ژنێكی جواندا بوومایه‌

من حه‌زم ئه‌كرد گوڵه‌باخێكی سوور بوومایه‌

به‌و مه‌رجه‌ی له‌ ڕۆژی (ڤالانتاین)دا

پێشكه‌ش كچێ بكرامایه

‌
من حه‌زم ئه‌كرد نانێك بوومایه

‌
به‌و مه‌رجه‌ی ژنێكی برسی بیخواردمایه

‌
من حه‌زم ئه‌كرد ڕووبار بوومایه

‌
به‌لام به‌ سله‌یمانیدا بڕۆیشتمایه

‌
بۆ دواجاریش به‌بێ ئه‌وه‌ی مه‌رجم هه‌بێ

حه‌زم ئه‌كرد تۆم له‌ئامێز بگرتایه‌و

ئینجا بۆ خۆم بمردمایه‌!

شێرکۆ بێکه‌س 

ترجمه

( حه ز معاني زيادي دارد ازجمله دوست داشتن ، خواستن ، آرزو كردن ، اشتياق و . . . كه در اينجا به معني آرزو و اشتياق داشتن است . )

آرزو

اي كاش اسبي مي بودم

به شرطي كه عاشقي بر من سوار مي شد

اي كاش آيينه اي مي بودم

به شرطي كه در اتاق زني زيبا مي بودم

اي كاش گل محمدي سرخ رنگي مي بودم

به شرطي كه در روز والنتاين

تقديم به دختري مي شدم

اي كاش تكه ناني مي بودم

به شرطي كه خوراك زني گرسنه مي شدم

اي كاش  رودي مي بودم

به شرطي كه از سليمانيه مي گذشتم

در نهايت بدون شرط ،

كاش تو را در آغوش مي گرفتم

و آنگاه جان مي دادم !

لاورا

توضيح : شعر زير ترجمه شعري است به همين نام از « شێرکۆ بێکه‌س » و « لاورا » نامي است كه شاعر براي معشوقه خيالي خود برگزيده است .

 

لاورا

پاڵنگه شێعرێش وه‌ش نمه‌يا

لاورا ماچۆ : شيعره‌كێ تۆ

و

پاڵنگه ئاورا و تووڕه‌كێ

ئه‌و يۆی كه‌را

لاورا ماچۆ : شه‌وه‌ ئاما

من فره‌ ته‌رسوو زريكه‌كاشا .

هه‌ر پنه‌م ماچۆنه‌ و هه‌ر ماچۆ :

كه‌ منويسي ،

بنويسه‌ باڵوو كاوه‌ترا

بنويسه‌ ده‌نووكوو  مريچڵا

يا خۆ روۆ  گوڵیوی بنويسه

چغ ئه‌و چه‌پۆڵه‌و  پاڵنگی ؟

. . . جا چێش كه‌روو . . .  ئه‌رێ لاورا !

من هه‌رگێز پاڵنگ نه‌بێنێ

نه‌ به‌ ده‌نگ

 و  

نه‌ چه‌پۆڵه‌

 و

نه‌ به‌ سيما

به‌ڵام دامێ هه‌رچوار ده‌وريم . . .

ئه‌رێ لاورا . . .

تۆ ئا دامێته‌ وير نه‌شا

لاورا

به‌ هاوار و   ده‌نگه‌ده‌نگوو  كه‌مه‌ره‌كام

به‌ په‌يوه‌ مدره‌ی ته‌وه‌نام

به ده‌نگی به‌رزوو داره‌كام

فره‌ تووڕێ بۆ

لاورا ماچۆ :

يه‌واش واچه‌

مه‌به‌ به‌ ده‌نگوو شێته‌كا

مه‌به‌ رۆخانه‌و زمسانی

ده‌نگه‌كێت با به‌رزێ نه‌با

يه‌واش ، يه‌واش ، يه‌واش واچه‌

. . . جا چێش كه‌روو . . .  ئه‌رێ لاورا !

منيچ هه‌ميشه‌

شه‌ماڵم  جه‌  وا تننه‌كا

و

مانگه‌شه‌وه‌م جه‌ گێجاوی

وه‌شته‌ر مه‌يا

به‌ڵام ئاخر قه‌ناره‌كێ  . . .

قه‌ناره‌كێ چوار مه‌رگيم

ئه‌رێ لاورا ! . . .

تۆ قه‌ناره‌كێت وير نه‌شا

لاورا

جه‌ وڕاوه  وڕاوه‌كه‌و  شه‌وام

جه‌ جووڵه‌ جووڵوو خياڵه‌كام

جه‌ ته‌قه‌و هۆڕێ  و ئاما و لوای

كۆڵوو خه‌مام

شێته‌ بيێنه‌

خه‌ريكه‌نه كه‌ بازۆم جيا

لاورا ماچۆ :

بۆ ئارامی گنه‌وه‌ پاڵێ

و

به‌ ئارامی وه‌رمێ وينه‌

و

پێسه‌ ئی خه‌ڵكيه‌ بیژيه‌ره‌.

. . . جا چێش كه‌روو . . .  ئه‌رێ لاورا !

منيچ هه‌ر حه‌ز پانه‌يه‌ كه‌روو

كۆتڵه‌ هه‌ورێوی شل و مل

سه‌رينگام بۆ

منيچ هه‌ر حه‌ز پانه‌يه‌ كه‌روو

پێسه‌ ده‌نگوو به‌له‌مێوۆ  سه‌روو ده‌ريای

جه‌ شه‌وێوه‌  دڵنيانه‌

به‌ ئاسمانی سايێقه‌ و پاك

له‌ره‌م نه‌بۆ

به‌ڵام  لاورا ! . . .  ئاخر لاورا ! . . . ئه‌نفاله‌كێ

تۆ ئه‌نفاله‌كێت وير نه‌شا

لاورا

فره‌ قينيش مه‌ي ده‌نگوو  گره‌وه‌ی

و

ده‌نگوو شيوه‌نی و خه‌مباری

لاورا ماچۆ :

ئی ته‌م  و مژيه‌ لابه‌ره‌

كه‌ گێرته‌نش وه‌روو چه‌مات

دا ئا په‌رده‌يه‌  هۆر ده‌وه‌

كه‌ كێشيان ئه‌و سه‌روو خه‌مات

رۆشن به‌وه‌

پێسه‌ چه‌رماو چه‌مه‌كاو من  رۆشن به‌وه

پێسه‌ زوڵفه‌كاو  من درۆشيه‌

و

پێسه‌ ونۆ  من  قۆڵپێ  پێكه‌

و

پێسه‌ چه‌رمايی لامله‌كام

شه‌وقێ ده‌وث .

. . . جا چێش كه‌روو . . .  ئه‌رێ لاورا !

منيچ حه‌ز كه‌روو

شه‌پۆلۆ  خوه‌ی  به‌رۆمه‌وه‌

فره‌ حه‌ز كه‌روو

پرشنگه‌كێ گۆرانيه‌كا پۆژنامه‌ره‌

و

حه‌ز كه‌روو بوو

گه‌ڵا شيعرێوه‌ باڵ گێرتێ نيمه‌ شه‌وێوۆ  ئاسمانی

به‌ڵام  لاورا ! . . .  ئاخر لاورا ! . . .

تۆ هه‌ڵه‌بجه‌

تۆ هه‌ڵه‌بجه‌ت  وير نه‌شۆوه‌

لاورا

هه‌رگێز گه‌ره‌كش نيا

روۆ  شێعره  سياسيه‌كام  وينۆ

لاورا حه‌تا جه‌ فه‌ره‌و جارا

يانه‌مه‌نه‌ به‌رشا كه‌رۆ ،

ديسان حه‌تا جه‌ فه‌ره‌و جارا

چه‌كشا كه‌رۆ

و

سجيله‌كاشا سۆچنۆنه‌

و

نيشانه‌كاشا هۆرمارؤۆ

لاورا ماچۆ :

گه‌رده‌لوولوو  سياسه‌تی

 وه‌ختێو كه‌ مه‌ی

رۆحوو  شيعره‌كا سيس كه‌رۆ

ئاڵشته‌كێشا  وشكه‌ بۆ

لاورا ماچۆ :

ئا شيعرێته‌

يانه‌و منشا په‌ڕكه‌رد  دووكه‌ڵ

جه‌ بۆپڕووزوو  غه‌ريبی

و

جه‌ بۆبرامۆو گووگردێ   و  ونێ

و جه‌ به‌رزوو نزمی ته‌نیایی

ئا شيعرێته‌

بووڵه‌ جه‌ سه‌روو كۆرسيه‌كه‌يم

جل و به‌رگ

و

مه‌لافه‌ی  پاكم جيا مازا

سه‌روو قاڵيۆ يانه‌يمه‌وه‌

ياگه‌  پای ونينێ جيا مازا

چه‌ني وێشا

هه‌ڕ و ليته‌و كۆچی مارا دلێ داڵانیم .

. . . جا چێش كه‌روو . . .  ئه‌رێ لاورا !

سياسه‌ت لا ئێمه‌ لاورا !

جه‌ پێچه‌نه‌و دلێ  بێشكێنه‌  هه‌تا كه‌فه‌ن

پيچيان له‌ش و باڵاماوره‌ .

ئه‌ري لاورا ! . . .

گرد روێو  ئێمه‌ نان و مه‌راق

چه‌نی سياسه‌تی موه‌رمێ .

ئه‌رێ لاورا ! . . .

حه‌تا جه‌ ژه‌ناما زياته‌ر

چه‌ني سياسه‌تی مووسمێ .

ئه‌رێ لاورا ! . . .

فره‌ته‌ر جه‌ زاوڵه‌ ورداما

چه‌نی ئاديا  كه‌ منيشمێره‌ .

ئه‌رێ لاورا ! . . .

به‌ڵام لاورا ! . . .

ئاخر لاورا ! . . .

كورده‌سانم . . .

كورده‌سانم . . .

كورده‌سانت  وير نه‌شۆوه .

 

برگردان : عبدالله حبيبي