زه‌ریفێ
(1)
ئه‌وسا پیایو بیه‌ن به نامێ لالۆ ئه‌ولکه‌ریمی . لالۆ ئه‌وکه‌ریم بڕێو بزێ و مه‌ی و کاوڕێش بێنێ و کناچێوه‌ش بێ به نامێ " زه‌ریفێ " . جا زه‌ریفێ هه‌ر وێش بێ زه‌ریفێ و رێکوو نامه‌کێش زه‌ریفه بێ!. لالۆ ئه‌وکه‌ریم هه‌ر ئا کناچێشه بێ و ئێتر زاوڵه‌ش نه‌بێ. وێش گرذ روێو ساحبێو زوو هۆرزێ و لڤێ چنی گه‌له‌ی و زه‌ریفێ و ئه‌ذایچش په‌شۆکیێنێ هه‌رماناو دلێ یانه‌یه‌نه و کار و باروو شۆت نیه‌ی و هه‌ڵیز ژه‌ی و دۆوشکه که‌ڕذی و که‌شکه‌وه نیه‌ی ، تا وێره‌گا که ئه‌ولکه‌ریم ئه‌یوه. ژیوایشا ئه‌پێسه لڤێ سه‌ر و ئاذێچێ رازیێ بێنێ. وه‌ختێو زه‌ریفێ 16 ساڵێ بێ ، ساحبێو وه‌ختێو تاته‌ش لوا و ئێذێچێ هۆرسێ ، ئه‌ذاش ماچۆ رۆڵه هیزی تا ئیسه ورکه ورکێو له‌مه‌م مێشۆ به‌ڵام ئانا خه‌ریکا ئیسه فره ته‌ر بۆ، به‌ش به‌ی کوچێو ده‌س باری له‌مه‌مه‌ره . زه‌ریفێچ لوا ده‌سش ئارذ له‌مۆ ئه‌ذایشه‌ره ، به‌ڵام له‌م ئێشه خاس نه‌بی و وێره‌گا وه‌ختێو ئه‌وکه‌ریم ئاماوه مذیۆ وه‌روو به‌ره‌و یانه‌که‌یشا قاڵا و مه‌خلۆق جه‌م بیه‌ن. یه‌واش یه‌واش که نزیک بیه‌وه باڕه باڕوو بزڵا تێکه‌ڵ بی چنی ده‌نگوو شیوه‌نی . بزڵێ و کاوڕێ ساره‌مه‌ی بیێبێنێ و که‌س نه‌بێ نازۆ ئه‌ذاکاشا چه‌کنا تا دۆشیا. به‌ڵێ ژه‌نه‌کێش مه‌رذێ بێ .
شۆنۆ په‌رسه‌یه‌ره تا به‌ینێ قه‌وم و که‌س و کار ئه‌ی و یاوه‌ریشا دێ و لڤێنێ چنی گه‌له‌که‌یشا و یاوه‌ری زه‌ریفێ دێنێ ، تا به‌ینێو ، شۆنیه‌ره که بیێوه وێشا ته‌نیه‌ی زه‌ریفێ مه‌جبووره بێ گرذوو ئا هه‌رمان و کاریه وێش ته‌نیه‌ی که‌رۆ . تا یه‌رێ مانگێ هیچ ده‌نگێو نه‌بی تا ئاخرش روێو ماچۆ تاته گیان من ئێتر مه‌یاڤوو پۆره ، مه‌گه‌ر هه‌رمانێوه هه‌نه که‌ریش . ئه‌ولکه‌ریمیچ ماچۆ چێش که‌روو رۆڵه گیان ؟ ماچۆ وه‌ڵڵا مه‌ر ژه‌نی باری ، خۆ من مه‌واچوو ژه‌نی باره با گرذوو هه‌رمانه‌کا که‌رۆ ، ئه‌گه‌ر ته‌نیا بتاڤۆ چاشتیما په‌ی که‌رۆ وه‌سێن. تاته‌ش دڵش نه‌بێ پووه و ماچۆ رۆڵه گیان وه‌ڵڵا منیچ حه‌ز مه‌که‌روو تۆ ئاننه مانیه‌ی به‌ڵام من ئه‌جیۆم ئانه خاسته‌را که حه‌یوانه‌که‌ی وره‌شمێ و منیچ هه‌رمانێوه ته‌ر گێروه‌نه سه‌ر. ماچۆ نا تاته گیان حه‌یفا وره‌شیش ، شۆنیچشه‌ره ، تۆ ئیسه چ هه‌رمانێوه متاڤی که‌ری؟ ههرچی جۆرێو بی زه‌ریفێ تاته‌ش که‌رذش کارێو که مل که‌رۆ پۆره و ژه‌نی بارۆ.
(2)
دێذۆ زه‌ریفێ ( ئێمه به ژه‌نێ دووه‌‌مۆ تاته‌ی یانێو باوه‌ژه‌نێ ، ماچمێ دێذێ ) شۆنۆ مانگێوێره ده‌سش که‌رذ به عه‌زیه‌ت که‌رذه‌ی زه‌ریفێ. گرذ روێو ههرچی هه‌رمانێ یانه‌ی بێنێ پا به‌سه‌زوانێ که‌رێشا و وێره‌گا وه‌ختێو ئه‌ولکه‌ریم ئه‌یوه دێذێ ده‌س که‌رێ به غه‌یبه‌ت که‌رذه‌ی کناچێ و واچێ : ساحبێو مووسۆ تا نیمه‌رۆ و نیمه‌رۆدماچ په‌شۆکیۆ وێشه‌نه تا وێره‌گا . زه‌ریفێچ وه‌روو دێذه‌کێش و فره‌ته‌ر وه‌روو ئانه‌یچه که وێش تاته‌ش مه‌جبوورش که‌رذه‌بێ ژه‌نی بارۆ زاتش نه‌بێ هیچ واچۆ و تاته‌ش ئه‌جیێش پاسه‌نه که ژه‌نه‌کێش گێڵنۆوه و تازه وه‌روو وێشه‌ره واچێ : ئینه په‌وکه‌ته‌ی ئانه زۆرش که‌رذ که ژه‌نی باروو!. دێذێ هیچ نه‌که‌رێ و گرذوو هه‌رمانه‌کا دێ ملوو زه‌ریفێره و پانه‌یچه سێر نه‌وه‌رێ و هه‌ر قینیش بێ چنه و دایمه لا تاته‌یشه‌وه خرابه‌ش واچێ .جا ئینه وه‌روو ئانه‌یه بێ که ژه‌نه‌کێ جامێوش بێ که وه‌ختێو قسێش چنی که‌رێ ئاذیچ ئه‌یوه ده‌نگێ ! وێش ههرچی دیێ وێشه‌ره و دیێ زه‌ریفێره وینێ زه‌ریفێ چاذێ فره زه‌ریف ته‌ره‌نه! جا پانه‌یه باوه‌رش نه‌بێ و واچێ با په‌رسوو جامه‌که‌ی. لوێ وه‌روو جامه‌که‌ی مدرێره و دیێشه‌نه و واچێ : جامه‌که گیان ! من زه‌ریفه‌نا یا زه‌ریفێ؟ جامه‌که‌یچ ئه‌یوه ده‌نگێ و واچێ: زه‌ریفێ!. تا ئاخرش شه‌وێوه که زه‌ریفێ زیه‌یبێره و لڤه‌ی بێ به‌ره‌و کۆزۆ بزڵا هێقم که‌رۆ ، رووه‌ش که‌رذه‌نه ئه‌ولکه‌ریمی و ماچۆ : من ئێتر مه‌تاڤوو ئه‌پێسه بژیڤوو ، من حه‌ر هه‌رمانێ که‌روو و زه‌حمه‌ت کێشوو و رڤێو یه‌رێ ژه‌مێچ چێو وه‌ش که‌روو و بنیه‌و وه‌روو ده‌ساو زه‌ریفێ و ئاذێچه ساحبێو بووسۆ تا وێره‌گا. یا من یا زه‌ریفێ ! ئه‌ر سه‌به‌ی وێره‌گا زه‌ریفێ چی یانه‌نه بۆ مشیۆ من تڵاق ده‌ی! من ئێتر مه‌تاڤوو پی ته‌رتیبه لاته‌وه بنیشوو ، هه‌چه‌ن که حه‌ر فره گه‌ره‌کمه‌نی!
تاته مه‌نه‌ره چێش که‌رۆ ، چه‌ولاوه کناچێش بێ و وه‌شه‌ش سیێ و چیلاوه گیرش که‌رذه‌بێ ده‌سوو ژه‌نه‌کێشه‌وه و دڵش نه‌بێ پووه تڵاقش دۆ . شه‌وێ تا ساحبێو وه‌رمش نه‌که‌وت پۆره و هه‌ر ویرێش که‌رذێوه که چێش که‌رۆ . ئاخرش ساحبێو زوو کناچێش هه‌ی که‌رذه‌وه واتش هۆرزه بلمێ بڕێو ئاڵف که‌نمێوه و بارمێ په‌ی ئی ماڵیاتیه. ئارۆ دێذێت ملۆ چنی گه‌له‌ی و من و تۆیچ ملمێ گزره‌وه که‌نه‌ی . کناچێچ واتش سه‌روو چه‌ما تاته گیان . هۆرسێ و لوه‌ی . ئه‌وکه‌ریم که‌وت وه‌ڵێ و کناچێ شۆنیشه‌ره ، هه‌ر لوه‌ی هه‌ر لوه‌ی تا ئه‌ننه دوورێ که‌وتێوه ئێتر هیچ بنیاذمێو نه‌بێ پا مه‌حاڵه‌نه . وێره‌گا بی و یه‌واشێو تاته وێش دزیشه‌وه جه کناچێ . زه‌ریفێ که سه‌ره‌ش کۆمنابێره و خه‌ریکۆ گزره‌وه که‌نه‌ی بێ وه‌ختێو سه‌ره‌ش هۆرش بڕنا ئی لا تاته و ئه‌ولا تاته ! تاته نه‌بێ . ههرچی چرا تاته ، جوابێوش په‌ی نه‌بی .....
(3)
زه‌ریفێ شۆنۆ ئانه‌یه‌ره که چن جارێ چڕا تاته ! تاته ! و جوابش په‌ی نه‌بی شرکێوه دریانه دڵیش ئه‌وه‌ڵ ئه‌جیاش تاته‌ش چێوێوش سه‌ر ئامان. وه‌روو وێشه‌ره واتش خوانه‌خواسه تاته‌م مارێوی نه‌گه‌سه‌بۆ و داریابۆوه! هه‌ر‌چن تاریک و لێڵ بێ به‌ڵام به په‌له وه‌ڵاتش وشکنا و تاته‌ش نه‌یۆزیاوه په‌یش . نیشته‌ره و ده‌سش که‌رذ گره‌وه‌ی ، دیسان هۆرسه‌وه و ده‌سش که‌رذه‌وه گێڵه‌ی . به ده‌نگێ به‌رزێ چڕێ تاته ! تاته ! به‌ڵام هه‌ر که‌مه‌رکێ ده‌ور و به‌ریش بێنێ جوابش دێنێوه و ئاذێچێ واچێنێ : تاته ! تاته ! . هیچش په‌ی نه‌مه‌نه‌وه دیسان ده‌سش که‌رذه‌وه گره‌وه‌ی . ده‌ی خوا گیان ئیسه چێش که‌روو ؟ ده‌ی ڕا مزانوو بلوه‌وه؟ ئه‌گریچ ڕا بزانوو چه‌نی بلوه‌وه ؟ به دێذێم واچوو چێش ؟ واچوو تاته‌م چێشش سه‌ر ئامان ؟ به خوا دێذێم که‌رۆم قه‌تڵێوه . . . . چی ویرانه بێ که نزیکۆ تاشێوی بیه‌وه ، تاریک و لێڵ بێ و عال نه‌وینێ چێوێو سه‌روو تاشه‌که‌یه‌وه بێ ، ئه‌وه‌ڵ ئه‌جیاش مێزه‌ره‌و تاته‌یشا و چا پاڵش دانه‌وه ، وه‌شیش که‌وته‌ره . نزیکه بیه‌وه دیش تۆشه‌به‌رۆ نانه‌کێشانه که ته‌وه‌نێوه گۆلالێچش نریه‌ینه سه‌ر . سه‌ره‌ش سڕ مه‌ن . یانێو چێش ئینه ؟ تۆشه‌به‌ره‌کێش که‌رذه‌وه مذیۆ گرذوو نانه‌کێ که شۆنۆ نان وارذه‌ی نیمه‌رۆیه‌وه مه‌نێبێوه ئیناش چنه ! ئی تۆشه‌به‌رێ خۆ ئێمه یاگێوه‌ته‌ر نیه‌یبێماره ئیسه چێش که‌رۆ چێگه؟ تاته‌یم چیش ئارذێنه نیه‌ینه‌ش سه‌روو ئی ته‌وه‌نه به‌رزێ ؟ ئه‌ی وێش کۆن ؟ . . .
ئه‌ولکه‌ریم که وێش دلێ درکه‌کاو په‌شتۆ یاگۆ گزره‌وه که‌نه‌که‌یشاوه شارته‌بێوه و چنی گره‌وه‌ی کناچه‌کێش ئاذیچ گره‌وێ و وه‌روو وێشه‌ره واچێ : رۆڵه گیان ! ئاخر چی که‌رذت کارێو تا من مه‌جبوور بوو ئه‌پێسه که‌روو ؟ ده‌ی خوذا گیان ! بازووش جگا؟ نازووش جگا ؟ چه‌مش که‌وت پانه‌یه که زه‌ریفێ تۆشه‌به‌رۆ نانه‌کێش یۆسه‌وه کوچێو فه‌ره‌حه‌ش که‌وته‌ره و به چه‌مێ هه‌رسینێوه هۆرسه‌وه و به پادزێ که‌وت ڕا .
زه‌ریفێ که ئێتر ده‌سش بێ ده‌سه‌ڵات که‌وته‌بێ و هیچش په‌ی نه‌مه‌نه‌بێوه و نه‌زانێ مشیۆم کۆگه‌نه بلۆوه په‌ی یانه‌ی و نه زاتیچش بێ وه‌روو دێذێش ته‌نانه‌ت ویروو ئانه‌یچه که‌رۆوه که بلۆوه ، تۆشه‌به‌رۆ نانه‌کێش هۆر گێرته و وه‌روو وێشه‌ره واتش با بلوو دلێ ئا درکا بنۆ نه‌ریویه‌نه یا بنۆ تاشێویه‌نه گورمیتڵه که‌روو تا ساحبێو بزانوو هه‌ڕۆ کۆگه‌ی که‌روو سه‌ره‌مه‌ره.
(4)
ئه‌ولکه‌ریم یه‌واش یه‌واش خه‌ریک بێ نزیکوو یانه‌یشا گنێوه ، ئننه گره‌وا بێ چه‌مێش سوورێ بیێبێنێ. نزیک که‌وته‌وه مذیۆ ده‌نگوو باڕه باڕوو حه‌یوانه‌که‌ی مه‌ی . دیار بێ ژه‌نه‌کێش حه‌یوانه‌که‌ش نه‌جمنابێ . یاوا وه‌ره‌وه مذیۆ ئینا وه‌روو به‌ره‌ینه ماتڵه‌شه‌نه و هه‌یتا هه‌یتا چنی حه‌یوانه‌که‌یچ ماچۆ : دا یه‌واش ترێشقه ، تاڵان ، خاره‌تی به‌رذیدێ !
چێشت که‌رذ ئه‌ولکه‌ریم ؟ ئینه جگه‌ی وه‌شی تشی و گرد چێویش بێ ! ئه‌ولکه‌ریم پڕمینیش دا چنه و ده‌سش که‌رذ گره‌وه‌ی و ماچۆ ده‌ی خاست که‌رذ ژه‌ن ؟ چی پێسه‌ته پنه که‌رذا ؟ ماچۆ : ده‌ی بۆرێوه ده‌نگێ بزانوو چێشت که‌رذ ؟ ماچۆ : بلم چوه‌ر با که‌س ده‌نگما نه‌ژنه‌ڤۆ . لوه‌ی چوه‌ر و ماچۆ : به‌رذه‌م سه‌روو که‌مه‌ریوی و بۆقێوه‌م نیا پووه و که‌وته‌ره و تڵیسیاوه! ماچۆ ده‌ی لوه‌ی سه‌رش بزانی مه‌رذێنه؟ ماچۆ : که‌مه‌ریوی به‌رز بێ هیچ بنیاذمێو نه‌تاڤێ وه‌زۆره واری . ژه‌نه‌کێش هه‌ر چن رێک و پێک نه‌زانێ راس ماچۆ یام نا به‌ڵام هه‌ر پانه‌یه دڵوه‌شه بێ که زه‌ریفێش نارذێنه‌وه چنی وێش . ئه‌ولکه‌ریم که فره مانیابێ به چه‌مێ هه‌رسنینێوه سه‌ره‌ش نیاوه و ههرچی ژه‌نه‌کێش وات بۆ با تیکێو نانه بوه‌رمێ و بۆ پیاڵێو چه‌ی بوه‌ره ، جوابش نه‌ذاوه . خه‌ریک بێ ویرێ که‌رێوه که چێشش که‌رذه‌ن و مشیۆم چێش که‌رۆ .
زه‌ریفێ لوا په‌ی بنۆ که‌مه‌ره‌کا و بن درکێوش گیر ئارذ و خزانه بن درکه‌که. نه‌زانێ چێش که‌رۆ ، له‌یوه‌وه فره ته‌رسه‌یبێ و له‌یویچه‌وه ویروو تاته‌یش که‌رێوه که خوایا چێشش سه‌ر ئاما بۆ . یه‌واش یه‌واش شه‌وه ئاماره و ته‌رسه‌کۆ ئاذێچێ فره‌ته‌ره بیه . لووره‌و وه‌رگا و وێقه‌و ڕواسا نازێ ته‌نانه‌ت ویرش لاو وته‌یچه‌وه بۆ . واتش ئه‌پێسه منیشوه‌ره تا ساحبێو . نیمه‌شه‌و بێ و زه‌ریفێ بێ وێ وه‌رمش که‌وته‌بێ پۆره . چڵه‌کیاره مذیۆ ده‌نگه ده‌نگێو مه‌ی . عال گۆشش گێرت مذیۆ باڕه‌و بزێن!. واتش به‌خوذا وه‌رگێنێ بزه‌شا گێرتێنه . تریفه‌و مانگه‌شه‌وێ ئه‌ی .سه‌ره‌ش به‌رزش که‌رذه‌وه و بنۆ ته‌وه‌نه‌کێنه سه‌ره‌ش ئارذش به‌ر مذیۆ ده‌نگه‌که نزیکا . لوا پێوه‌ی ده‌نگه‌که‌یه‌وه . نزیکه بیه‌وه مذیۆ سوێسێو دیارا ، بزه‌کێش دیه به‌ڵام ههرچی ماتڵ مدراره خه‌برێو جه وه‌رگا نه‌بێ . لوا نزیکته‌ره‌وه مذیۆ بزه‌کێ هاوارێش به‌رزێ بیێوه پێسه واچی گه‌ره‌کشا به‌رپشۆ به‌ڵام مه‌تاڤۆ . تا لوا وه‌ره‌وه ، باوه‌ر نه‌که‌رێ بزه‌نه‌چیره بێ و پاش لوابێ زاخێوه‌ره و ههرچی زۆرێ که‌ره به‌رنه‌یوه په‌یش، چه‌ولاچشه‌وه بزڵێوی گۆلاله و سڵه‌که‌وته مدرابێره که تا چه‌مش که‌وت به زه‌ریفێ ره‌ما و لوا ئه‌ولاته‌روه و مدراوه و واق بی ئه‌ذه‌یشه‌نه . زه‌ریفێ تیکێو جه نانه‌کێش به‌رذش په‌ی لاو ده‌موو بزه نه‌چیره‌کێ و داش ده‌مشه‌وه و ده‌سێوش ئارذ ملشه‌ره و نه‌مانه پاکه‌یش ، مذیۆ مه‌تاڤۆ زاخه‌کێنه به‌رش بارۆ و ده‌سش ته‌ڕ بی و وه‌ختێ داش وه‌روو مانگه‌شه‌وێ مذیۆ ونیه‌نه . بزه‌نه‌چیره به‌سه‌زوانه‌کێ ئه‌ننه زۆرێش که‌رذێبێنێ وناڵینه بیێبێ. زه‌ریفێ په‌یش ئاستێنه ته‌وه‌نه‌کێ و ده‌سش که‌رذ زۆر که‌رذه‌ی تا ته‌وه‌نه‌کێش جمنا و پاو بزێ به‌رئاما . بزه‌نه‌چیره‌کێ گه‌ره‌کش بێ بلۆ به‌ڵام نه‌تاڤێ و پاش ئێشێ . زه‌ریفێ به ههرچی جۆرێو بۆ گێرته وه‌شی و به‌رذه‌ش یاگێوه سارای و نیاشه‌ره . بزڵه‌که‌یچ ئاما لاو ئه‌ذاکێش و ده‌سش که‌رذ چه‌کنه‌ی . زه‌ریفێ هۆرسه لوا برێو گیواوش که‌نه‌وه و ئارذش نیاش سه‌روو ته‌وه‌نێوێ و به ته‌وه‌نێوه‌ته‌ر کواشه‌وه و لتێڤوو تۆشه‌به‌ره‌کێش هۆرئارذ و گیواوه‌که‌ش نیا سه‌روو زه‌خمه‌کا و به په‌ڕۆکه به‌سش . کوچێو گه‌ڵا نه‌ره‌یچش ئارذ و نیاشه‌ره په‌ی بزه‌کێ و ئاذێچێ ده‌سش که‌رذ له‌وه‌ڕیای و بزڵه‌یچ هه‌ر خه‌ریکوو چه‌کنه‌ی بێ ! زه‌ریفێ که په‌شۆکیه‌یبێ بزه‌کێنه هه‌ر ویرش شیه‌بێوه که چێشش ونه قۆمیان و تازه مذیۆ فره ئاوراشا دڤێ تیکێ نانه‌ش وارذه‌و پاڵوو بزه‌کێنه و بزڵه‌که‌یه‌نه ئیژیاره . . .
(5)
لالۆ ئه‌ولکه‌ریم قووتش ونه قۆرمیش بیه‌بێ . ههرچی ژه‌نه‌کێش وات بۆ چێوێو بوه‌ره هه‌ر جوابش نه‌ذاوه . لوابێ ویرێره ، ده‌ی خوایا ئینه ئی هه‌رمانه لارێ چێشه بێ که‌رذه‌م ؟ نیمه‌شه‌و بێ و وه‌نه‌وشێ (ژه‌نه‌کێش) سه‌ره‌ش نیابێوه و وه‌روو وێشه‌ره خیاڵ پڵاوێ که‌رێ و ویروو ئانه‌یه که‌رێوه که شۆنۆ ئینه‌یه‌ره مشیۆم چێش که‌رۆ ؟ ئه‌ولکه‌ریم چڕاش ونه و ماچۆ : دا بۆ بنیشه‌ره با ته‌کبیرێو که‌رمێ . ئه‌ی سه‌به‌ی ئی قه‌وم و به‌ر و هامسا مه‌واچا ئینه زه‌ریفێ کۆنه ؟ مشیۆم چێش جوابشا ده‌یمێوه ؟ وه‌نه‌وشێ لوا فکرێره ، ماچۆ وه‌ڵڵا خۆ راس ماچی ! ویرێ فرێشا که‌رذێوه تا ئاخرش ماچۆ ئه‌ولکه‌ریم گیان! تۆ کارت نه‌بۆ وێم ساحبێو زوو ته‌کبیرش که‌روو . ئه‌ولکه‌ریم هه‌ر وه‌رمش نه‌که‌وت پۆره . ساحبێو بانگده‌ی وه‌نه‌وشێ هۆرسه‌وه و ده‌سێو جلێ زه‌ریفێش ئارذێ و که‌رذێشه‌نه و ماچۆ دا هۆرزه یاوه‌ریم ده با ئا حه‌یوانیه بزنمێ ! ماچۆ گه‌ره‌کتا چێش که‌ری ؟ ماچۆ ئیسه پی لێباساو زه‌ریفێوه ملوو حه‌یوانه‌که‌ی مزنوو و شوانه‌کێچ پی تاریک و لێڵه‌نه چه‌مشا گنۆ پنه‌م ئه‌جۆشا زه‌ریفێنا ! ماچۆ ئه‌ی ئا گڵێمێ چێشه‌نه کۆڵێته‌وه ؟ ما چۆ تۆ ئێتر کارت نه‌بۆ سه‌روو ئانه‌یه‌وه ! ته‌نیا ، ویرت نه‌شۆوه تا من نامه‌یناوه یانه ، نه‌زیه‌یره به‌ر . وه‌نه‌وشێ جلێ زه‌ریفێش که‌رذێنه و لوا چنی گه‌له‌ی . شوانه‌کێچ چه‌مشا پنه که‌وته دووره‌وه ئه‌جیاشا زه‌ریفێنه . لوا و گه‌له‌ش دوور وسه‌وه و وه‌رکه‌وته‌ی گڵێمه‌کێش که‌رذه‌وه و جله‌کێ وێش به‌رش ئارذێ و که‌رذێشه‌نه و گه‌له‌ش ئاست جیا و ئاماوه په‌ی دلێ ده‌گه‌ی ! به‌ر و هامسا که چه‌مشا پنه که‌وته واتشا خه‌یر بیه‌ن په‌ی ساحبانه ؟ چکۆ بیێنی ؟ ماچۆ : وه‌ڵڵا ئارۆ ساحبێو ئه‌ولکه‌ریم نه‌وه‌ش بێ و پاسه قه‌رارما بێ من بلوو چنی گه‌له‌ی به‌ڵام تا هۆرساوه و نان و چایم وه‌ش که‌رذ په‌یشا و هه‌رمانه‌کێم که‌رذێ ! زه‌ریفێ گه‌له‌که‌ش به‌رذه‌بێ منیچ لوانێ شۆنیشه‌ره واتم با بلوو کیانووشه‌وه به‌ڵام هه‌رچیم که‌رذ نیاوانش پنه و دووره که‌وتێبێوه و منیچ گێڵانێوه!! .
وه‌ر داش دلێ چه‌ماو زه‌ریفێ و هه‌یش بیه‌وه . ئه‌وه‌ڵ نه‌زانێ چکۆوه‌نه و چێش که‌رۆ چا، تا ویرێش که‌رذێوه ، ته‌ماشه‌ش که‌رذ بزه‌نه‌چیره‌کێ و بزڵه‌که‌ش دوورێ که‌وتێنێوه و خه‌ریکێنێ له‌وه‌ڕیه‌ی له‌وه‌ڕیا . تۆشه‌به‌ره‌کێش که‌رذه‌وه مذیۆ دڤێ نانێش مه‌نێنه چنه ، نانێوه‌شا وارذه‌ش و ماچۆ با یوه‌شا مه‌نۆ ! و لوا په‌ی لا بز و بزڵه‌که‌ی ، یه‌واش یه‌واش یاوه‌ی سه‌روو مله‌گه‌ی . نه‌زانێ مشیۆم کام لاره بلۆ ، به‌زه‌نه‌چیره‌کێ که‌وتێبێ وه‌ڵێش ، ئێذێچه ماچۆ به خوا ملوو شۆنیشه‌ره به‌شکه‌م بیاڤوو یۆی بژناسووش ، تا نیمه‌رۆ هه‌ر لوه‌ی رانه ئێتر زه‌ریفێ خه‌ریک بێ ئاورایێ و ته‌ژنایێ هیلاکه گنۆ ، تا یاڤه‌ی هانه‌چه‌مێڤی ، ئاویشا وارذه و بزه‌کێ چا وته‌ره ! هه‌رچێش که‌رذ نه‌هۆرسه‌وه . گیرش که‌رذ نه‌زانێ چێش که‌رۆ لوا ده‌ور و به‌روو هانه‌که‌یش وشکنا ، مه‌ڕێوه په‌شتۆ هانه‌که‌یه‌وه بێ . ئاما به زۆر به‌زه‌کێش کێشته په‌ی لاو مه‌ڕه‌کێ ، بزڵه‌که‌یچ لوا شۆنیشاره . قوڵه‌قوڵه‌و نیمه‌ڕۆی بێ و زه‌ریفێ ته‌مام ئاوراش بیه‌بێ ، لوا وه‌روو هانه‌که‌یه‌ره و بڕێو پوونه‌ش که‌نه‌وه و ئارذش نیشته‌ره نان و پوونه وارذه‌ی . هه‌رپاسه وه‌روو به‌ره‌و مه‌ڕه‌کێنه نیشتێبێره و بز و بزڵه‌که‌یچ دلێ مه‌ڕه‌کێنه بێنێ، سه‌ره‌ش نیاوه ، وه‌رمش که‌وته‌بێ پۆره ، به وره‌ورێو چڵه‌کیاره ، سه‌ی ئامه‌یبێنێوه و خه‌ریک بێ وێره‌گا بۆ ، ئه‌ننه مانیه‌یبێ نیمه‌رۆ تا وێره‌گا وتێبێ و نه‌چڵه‌کیه‌یبێره ، دیانه دلێ مه‌ڕه‌کێ مذیۆ بز و بزڵه‌که‌یچ نیه‌نێ . گۆشش گێرت مذیۆ وره‌وره‌که نزیک بیه‌وه . وێش شاراشه‌وه و چمێش بڕیه‌نه ئا یاگێ ده‌نگه ده‌نگه‌که ئه‌ی . ماچۆ خۆذا گیان به‌ش ئه‌ژناسێو بۆ .
حه‌وت پیای ئامه‌ی په‌ی سه‌روو هانه‌که‌ی و وێشا فێنکشا که‌رذه‌وه و یۆشا کۆزێوه‌ش ده‌سه‌وه بێ په‌ڕه‌ش که‌رذه ئاوی و بڕێو که‌ل و په‌لشا پنه بێ هۆرشا گێرت و که‌وتێ را ، ههرچی ته‌ماشه‌ش که‌رذێ هیچکامی نه‌ژناسێ . ده‌ی خوا گیان ئیسه ئه‌گه‌ر وێم ئاشکرا که‌روو و ئینه پیا خرابێ با و منیچ کناچێوه جوانه . . . وێش نه‌ذاش دیاری به‌ڵام دووران دوور که‌وته شۆنیشا ، ماچۆ به‌ش بلوو شۆنۆ ئێذیشاره و بیاومێ ئاوه‌ذانیێوی ، هه‌ر پاسه که که‌وتێبێ شۆنیشا فره دوورێ نه‌که‌وتێوه که یاوه‌ی یانێوی و یۆشا وه‌ڵێنه بێ به‌ره‌ش که‌رذه‌وه و گرذ لوه‌ی چووه‌ر . لوا نزیکه که‌وته‌وه و ههرچی ته‌ماشه‌و ئی لا و ئه‌و لایش که‌رذ هه‌ر ئا یانه پاگه‌نه بێ. زاتش نبی بلۆ چوه‌ر به‌ڵام هه‌ر کوچێو وه‌شیش که‌وته‌بێره . گێڵاوه په‌ی لاو مه‌ڕه‌کێ . نزیکه که‌وته‌وه مذیۆ بز و بزڵه‌که ئامه‌ینێوه و پێسه واچی ماتڵێ ئاذێنێ تا چه‌مشا پنه که‌وته ئامه‌ی په‌ی سه‌روو هانه‌ی . هه‌ریه‌رێ ئاویشا وارذه و لوه‌یوه په‌ی مه‌ڕه‌کێ...
(6)
یه‌واش یه‌واش خه‌ریک بێ تاریک که‌رۆ و گه‌لێ گرذ ئامه‌یوه به‌ڵام گه‌له‌که‌و یانه‌ی ئه‌ولکه‌ریمی دیارش نه‌بێ . وه‌نه‌وشێ چنی ئه‌ولکه‌ریمی واته‌بێش تۆ وێت وزه نه‌وه‌شیه‌ره و کارت نه‌بۆ ! وه‌نه‌وشێ زیاره و به‌ر و هامسا و قه‌وم و کارش یاونانه که گه‌له‌که‌شا نامان و حاڵ و حێکایه‌تیوی چێمنه . وه‌نه‌وشێ و بڕێو قه‌وم و کارشا که‌وتێ ڕا و لوه‌ی شۆنۆ گه‌له‌یه‌ره ، وێش زانێ مشیۆم کۆگه‌نه بلا !! وه‌روو ئانه‌یه که‌وته وه‌ڵێشا ! . یه‌واش یه‌واش نزیکێ گه‌له‌که‌ی بیێوه و گه‌له یۆزیاوه به‌ڵام زه‌ریفێ دیارش نه‌بێ ! وێش و دوێ پیه‌ی نیشتێ و واتشا با ئێمه گێڵمێ شۆنۆ زه‌ریفێره گاهه‌ز یاگێوه گلێره‌ی بۆ و نه‌تاوابۆش به‌یوه ! و چنی ئه‌ویشا واتش شمه گه‌له‌که‌ی به‌ردێوه . وه‌نه‌وشێ به قسه‌کۆ ئه‌ولکه‌ریمی باوه‌رش که‌رذه‌بێ که واته‌بێش زه‌ریفێ مه‌رذێنه ! هه‌ر وه‌روو ئانه‌یه ئا ساحبانه گجیه‌که‌و زه‌ریفێش وڵ وڵ که‌رذه‌بێ و بزڵێوش سه‌ره بڕیێبێ ملشه‌ره و په‌ڕش که‌رذه‌بێ ونی و به‌رذه‌بێش بنۆ که‌مه‌ریویه‌نه نیابێشه‌ره ! . له‌مۆ بزڵه‌که‌یچش دڕیێبێ و کوت کوتش که‌رذه‌بێ و هه‌ر کوتێوش فڕه دا بێ بنۆ ته‌وه‌نێوێ! یه‌واش یه‌واش لوا په‌ی بنۆ که‌مه‌ره‌که‌ی و گجیه‌که‌ش گێرت ده‌سشه‌وه و ده‌سش که‌رذ قیژنه‌ی و گره‌وه هۆڕه! به‌ڵێ به گجی ونینه‌وه گێڵه‌یوه په‌ی ده‌گای و به گره‌وه هۆڕه نزیکێ که‌وتێوه و تا یاوه‌ی لاو یانه‌یشا. وه‌نه‌وشێ ده‌سش که‌رذ خاک پیمه‌ی! کناچێ عاله‌م زه‌ریفێ گیان ! یا خوا شۆنۆ تۆره من نه‌ژیڤوو! چه‌مێم کۆرێ با ! . . . چێش بیه‌ن ؟ وه‌ڵڵا وه‌رگا دابێ ملوو گه‌له‌یه‌ره و پاسه دیار بێ بزڵێوه‌شا گێرتێبێ و زه‌ریفێچ لوه‌یبێ سه‌رده‌موو بزڵه‌که‌یه‌وه و وه‌رگه‌کا گێرتێبێ و وارذێبێشا . ههرچی گێڵه‌یمێ قۆڵاخیچما نه‌یۆسه‌وه، هه‌ر ئی گجیشه مه‌نه‌بێ و شۆنۆ ونه‌کێش دیاره‌بێ ، وه‌رگه‌کا کێشتێبێ و به‌رذێبێشا !!! . خه‌به‌ر یاوا ئه‌ولکه‌ریمی و ئاذیچ ده‌سش که‌رذ کناچه رۆ که‌رذه‌ی. . . !
وێره‌گا بێ و زه‌ریفێ فره ئاوراش بێ به‌ڵام نه نانێوه مه‌نێبێ و نه چێوێو شکه به‌رێ بوه‌رۆ . وه‌روو وێشه‌ره ماچۆ: « ده‌ی خوا گیان ئیسه چێش که‌روو ؟ وه‌شڵه‌ی به ئی بز و بزڵه‌یه که ئاوراشا نیا » . چی فکرانه بێ که وه‌روو وێشه‌ره واتش : « ده‌خۆ ئه‌گه‌ر ئی بزێ مدرۆ و دۆشووش هیچ نه‌بۆ متاڤوو کوچێو شۆت بوه‌روو » . هۆرسه‌وه و لوا په‌ی لا هانه‌که‌ی و قوتیلێوه‌ش دیه‌وه و ئارذه‌ش و بزه‌کێش دۆشته و هه‌ر پاسه کاڵ و کوڵ شۆته‌که‌ش وارذ و چنی بز و بزڵه‌که‌ی لوه‌ی کۆنجوو مه‌ڕه‌کێ ئیژیه‌یره و سه‌ره‌شا نیاوه.
ئه‌ولکه‌ریم گره‌ڤێ و هه‌رسی مجێره و وه‌روو وێشه‌ره واچێ : « داخۆم مه‌نێبۆ ؟ داخۆم ئیسه چکۆ بۆ ؟ داخۆم ڕا نه‌زانۆ به‌یوه ؟ ئه‌گه‌ر به‌یوه چێش ؟» قه‌وم و که‌س و کار ئامه‌یبێنێ و هه‌رمانه‌کاشا که‌رێنێ و واتشا با سه‌به‌ی حه‌یوانه‌که نه‌مه‌نۆوه و وێما مزنمێش و ملمێ چنیش .
(7)
تاریک و لێڵ بێ زه‌ریفێ ئاورایێنه هه‌یش بیه‌وه . ئاورایێنه ئێتر هازیش چنه نه‌مه‌نێبێ . به‌ڵام نه‌زانێ چێش که‌رۆ . ماچۆ : « با رۆ بۆوه وه‌ڵڵا ملوو په‌ی ئا یانه‌یه و ماچوو ئاوراما ! » هه‌وا رۆشن بی مذیۆ ده‌نگه ده‌نگێو په‌یذا بی . زیا به‌ره‌و مه‌ڕه‌کێ مذیۆ حه‌وت نه‌فه‌ره‌که‌نێ، ئامه‌ی راکێنه و یاوه‌ی سه‌روو هانه‌ی و بڕێو ماتڵێ بیێ و لوه‌ی . هۆرسه‌وه و که‌وته را ماچۆ : « ههرچی بۆ با بۆ ! با بلوو بزانوو کێته‌ر ئینا چا» . لوا په‌ی لا یانه‌ی ته‌قه‌ش دا به‌ره‌ی . که‌س ناما ده‌مشه‌وه ! کوچێوش پنه شی ده‌سش که‌رذ چڕای به‌ڵام هیچ که‌س نه‌بی جوابش دۆوه . به‌رێوی چۆین بێ و هیچ قۆڵفێویچش نه‌بێ پووه ! بۆقه‌ش نیا به‌ره‌یه‌وه و به‌ره کریاوه و لوا چوه‌ر . یانێو بێ، دڤێ یه‌رێ ئۆتاقێش بێنێ و که‌ل و په‌ل پژگیابێ ! . گێڵا شۆنۆ نانێره ، مذیۆ دۆڵه‌و نانێ ئینا چا و کاسێوه‌نه کوچێو هه‌نگوینش یۆسه‌وه . ده‌سش که‌رذ نان و هه‌نگوین وارذه‌ی تا سێره بیه . نیشته‌ره و ماچۆ : « خوا گیان ئه‌گه‌ر ئیسه یۆ به‌ی چێش که‌روو ؟ ! » ته‌ماشه‌ش که‌رذ مذیۆ یانه‌که فره پژگیان و هه‌وه‌ڕێ و جلێ پیسێ ئینه‌ی چا . هه‌وه‌ره‌کێ و جله‌کێش به‌رذێ به‌ر و تۆنگێوه چا بێ لوا په‌ی سه‌روو هانه‌ی په‌ڕوو تۆنگه‌کێ ئاویش ئارذه و ده‌سش که‌رذ به شته‌ی هه‌وه‌ڕ و لێباسه‌که‌ی و دڤێ یه‌رێ جارێ لوا په‌ڕوو تۆنگه‌کێ ئاویش ئارذه تا ته‌مامیه‌ی و هه‌وه‌ڕه‌کێش به‌رذێوه چوه‌ر و به‌ره‌وه جله‌کێش یاڤه‌یوه و یانه‌که‌ش پاک و پۆخته که‌رذ . تا هه‌رمانه‌کێش ته‌مامیه‌ی مذیۆ نیمه‌رۆن . لوا گێڵا ته‌ماتێ و برێنجش یۆسێوه . ئه‌یرگاکێنه ئه‌یرش که‌رذه‌وه و به‌شۆ وێش برێنجش نیا سه‌ر و ته‌ماته‌ینێوه‌ش که‌رذه و شۆنۆ ئانه‌یه‌ره که یاوه‌ی پنه نیشته‌ره وارذێش . مذیۆ ته‌قه ته‌قێو مه‌ی ، ته‌رسا زیا به‌ره‌نه مذیۆ بزه‌نه‌چیره‌کێنه و بزڵه‌که‌ش ، ئامه‌ی و له‌وی په‌شتۆ یانه‌که‌ی و چاگه کۆزێوه بێ لوه‌ینه دلێش و وتێره ! سه‌ره‌ش سڕ مه‌نه‌بێ ، ماچۆ : « یانێو ئینه یاگۆ ئی بز و بزڵه‌یه بۆ ؟ ئه‌ی یانێو چێش ئی دوه ڕوه نامه‌ینێوه په‌ی ئێگه‌ی و هه‌ر چنی من بیێنێ ؟ » لوا کاسێوش ئارذ و بزه‌کێش دۆشته و شۆته‌که‌ش به‌رذ و گێڵا کوچێو دۆش یۆسه‌وه و شۆته‌که‌ش نیا ! . عه‌سر بیه‌بێ ، به‌شۆ وێره‌گه‌یش نانه‌ش به‌رذه و چنی کوچێو مه‌ژگه‌ی و لواوه په‌ی مه‌ڕه‌کێ . بز و بزڵه‌که‌یچ که‌وتێوه شۆنیش !.
وێره‌گا بێ مذیۆ ئینا حه‌وت نه‌فه‌ره‌که ئامه‌یوه ! سه‌روو هانه‌ی لاشا دا و وێشا فێنکشا که‌رذه‌وه و لوه‌یوه په‌ی یانه‌ی . دووره‌وه چه‌مشا که‌وت به جله‌کا که یاویه‌یبێنێوه ، سه‌ره‌شا سه‌ڕ مه‌ن لوه‌ی وه‌ره‌وه و لوه‌ی چوه‌ر و چه‌مشا که‌وت به تفاق و میزانه‌که‌ی ، مه‌نێبێنێره داخۆم ئینه یانه‌که‌و وێشا بۆ ؟ شه‌وێ هه‌ر باسشا بێ : « داخۆم ئینه کێ بیه‌بۆ و ئامابۆ و پێسه‌شه که‌رذه‌بۆ ؟ » هه‌ریۆ چێوێو واچێ : « هه‌جنێ بیێنێ ! مه‌له‌یکێ بیێنێ ! خۆ ساڵێوه جارێو که‌س راش مه‌گنۆ پیه‌نه ! داخۆم کێ بیه‌بۆ ؟ ئه‌ی ئی ماسه چێشا ؟ ئی شۆته چکۆوه ئامان ؟ خۆ ئێمه یه‌رێ روێن بز و بزڵه‌که‌ما گمێ بیێنێ ؟ ره‌نگا تا ئیسه هه‌زار جارێ ڤه‌رگا وارذێبا !.» یۆشا ماچۆ : « برا هه‌رکه‌س بیه‌ن ده‌سش وه‌ش بۆ ! بووسدێ ! ئێمه مانیای و مه‌رذێ و سه‌به‌ی مشیۆم بلمێ سه‌روو کاری ! بووسدێ برا بووسدێ !»
زه‌ریفێ وه‌روو وێشه‌ره واچێ: « داخۆم ئینێ کێ با ؟ ئیسه وه‌روو وێشاره چێش واچا ؟ خواگیان به‌خشه‌م من دزیم که‌رذ به‌ڵام هه‌رمانه‌یچم په‌ی که‌رذێ ! ». سه‌به‌ی رۆ بیه‌وه و کابره‌ی دیسان ئامه‌ی لاو هانه‌ی و لوه‌یوه و دیسان زه‌ریفێچ لواوه په‌ی لا یانه‌که‌ی و . . . تا یه‌رێ روێ ئینه کارش بێ .
(8)
یه‌ره رۆ په‌رسه‌و زه‌ریفێ ته‌مامیا و مه‌خلۆق لواوه په‌ی یانه‌و وێش و وه‌نه‌وشێ و ئه‌ولکه‌ریم مه‌نێوه وێشا ته‌نیه‌ی . وه‌نه‌وشێ ماچۆ : « بووسه ئێتر مشیۆم ساحبێو وێت بلی چنی گه‌له‌که‌ی .» ئه‌ولکه‌ریم ئیژیاره و ده‌سش که‌رذ بۆڵه‌بۆڵ که‌رذه‌ی و لۆمه‌و وه‌نه‌وشێ و یه‌واش یه‌واش وه‌رمش که‌وت پۆره . وه‌نه‌وشێ هۆرسه لوا جامه‌که‌ش ئارذ و کوچێو دیانه جامه‌که‌ی و ده‌سش که‌رذ خوه‌ی ! ماچۆ : « ده‌ی ئیسه من زه‌ریفه‌نا یا زه‌ریفێ ؟» ته‌ماذاره‌بێ جامه‌که هیچ نه‌واچۆ ! جامه‌که ئاماوه جواب و ماچۆ : « زه‌ریفێ ! واڵۆ حه‌وت براڵه‌ی ! » . . .
وه‌نه‌وشێ زاناش که ئه‌ولکه‌ریم کوڵاوه‌ش نیه‌ینه سه‌ره‌ش.نیشته‌ره و تا ساحبێو نه‌وته ، ده‌سش که‌رذ ویره‌وه که‌رذه که چێش که‌رۆ خاسا . ئه‌وه‌ڵ گه‌ره‌کش بێ بلۆ کارذێوه بارۆ و ئه‌ولکه‌ریمی کوشۆ ، ههرچی ویرێش که‌رذێوه مذیۆ مه‌کریۆ و ئاخرش هه‌ر مزاناش پنه ! دیسان ماچۆ با ئه‌ولکه‌ریمی هه‌ی که‌روه‌وه و واچووش پنه که وه‌روو چێشی کوڵاوێ چامنه‌شه نیه‌ینه سه‌ره‌م ؟ ئاخرش وه‌روو وێشه‌ره واتش ده‌ی گاهه‌ز ئێذی وستێبۆره به‌ڵام نه‌مه‌رذێبۆ و یۆسێبۆشاوه ، هه‌ر جۆرێو بیه‌ن با حه‌ر ئه‌ولکه‌ریم نه‌زانۆ زینێنه ئه‌ننا هه‌ر ملۆ مارۆشه‌وه با هه‌ر وێم بزانوو تا به‌شکه‌م بیۆزووشه‌وه و ته‌کبیرش که‌روو.
زه‌ریفێ و بز و بزڵه‌که کۆنجوو مه‌ڕه‌کێنه که‌وتێبێنێوه پاڵێ په‌ی وێشا و زه‌ریفێ لوه‌یبێ ویرێره ، تا که‌ی متاڤوو چێگه بنیشوو ؟ ئه‌گه‌ر ئا حه‌وت پیا بزانام پنه چێش قۆمیۆ ؟ ده‌خۆ تا ئه‌به‌ذ مه‌تاڤوو چی کۆنجوو مه‌ڕێنه بژیڤوو ؟ چی ویرانه بێ که وه‌رمش که‌وت پۆره .
حه‌وت براڵه‌که وه‌روو وێشاره نیشتێبێنێره و ته‌کبیروو ئانه‌یه که‌رێنێ که چه‌نی بزانا کێن مه‌ی و هه‌رمانه‌کاشا که‌رۆ و ملۆوه . ئاخرش ته‌کبیرێوشا که‌رذ و وتێ . سه‌به‌ی زه‌ریفێ ماتڵه بێ کابرای به‌یا و بلا تا ئاذێچه بلۆ چێوێو بارۆ بوه‌رۆ و هه‌رمانه‌کاشا که‌رۆ . به ده‌نگوو په‌یاشا ئاما به‌ره‌و مه‌ڕه‌کێ و مدرا تا بلا ، ئه‌ژماره‌یش هه‌ر حه‌وت بێنێ و ئامه‌ی سه‌روو هانه‌ی و ده‌س و پلشا شۆرتشا و جمه‌یره و لوه‌ی . کوچێو دوورێ که‌وتێوه ئاذێچه وه‌سه‌ره سه‌روو هانه‌ی و ئاوێوه‌ش دا دیمێشه‌وره و که‌وته‌نه ڕا په‌ی لا یانه‌که‌ی . پێسه گرذ جارێوی بێ خه‌م لوا چوه‌ر و ده‌سش که‌رذ نان وارذه‌ی و هه‌رمانێ که‌رذه‌ی . حه‌وت براڵه‌که وه‌ختێو کوچێو جه سه‌روو هانه‌که‌ی دوورێ که‌وتێوه و لوه‌ی په‌وذیموو که‌لیه‌ره ، برا گه‌وره‌که‌شا گێڵاوه لا و ماچۆ به‌رزان گیان! هه‌رپاسه هیزی شه‌وێ واتما ئێتر چیه‌و لا تۆ نمۆ و گێڵه‌وه و ئا هه‌رمانێ که واته‌ما که‌ره‌ش . ماچۆ سه‌روو چه‌ما کاکه . خه‌ریک بێ هۆرگێڵێوه واتشا ها با ئا خه‌نجه‌رێته پنه بۆ و هاگات وێت بۆ تا نه‌زانی کێن چوه‌ره‌نه نه‌لی چوه‌ر . ئه‌وێ لوه‌ی شۆنۆ هه‌رمان و کاریشاره و به‌رزان که برای وه‌سه‌ت بێ و وێش ته‌نیای هینوو ژه‌نێوێته‌رێ بێ گێڵاوه . ئاذ جه گرذی قه‌وه‌ت ته‌ر بێ . واتش با پی ڕانه نه‌گێڵوه‌وه نه‌کا هه‌رکه‌س هه‌ن من وینۆ و ئێتر نه‌ی یام ئامابۆ و به‌رپشۆ . وه‌روو هانه‌که‌یه‌نه ره‌یوه بێ که لوێوه ئه‌وذیموو یانه‌که‌یشا ، پانه لوا تا یاوا وه‌روو به‌ره‌ی . خه‌نجه‌ره‌کێش به‌رش ئارذه و لوا پاڵوو به‌ره‌که‌ی مدراره . گۆشش گێرت مذیۆ ته‌قه ته‌قێو مه‌ی ، گه‌ره‌کش بێ بلۆ چوه‌ر به‌ڵام ماچۆ با عال گۆش گێروو بزانوو ژه‌نیه‌نه ؟ پیان ؟ چن نه‌فه‌رێنێ ؟ کوچێویچ ته‌رسا بێ ! هه‌ر پاسه که گۆشش گێرته‌بێ مذیۆ یۆ خه‌ریکا مه‌ی مه‌ی په‌ی لا به‌ره‌که‌ی ! به‌رزان وێش دزیشه‌وه و لوا هۆر بان . دیاره واری مذیۆ کناچێوه زه‌ریفه زیاره و کاسێوش ئینا ده‌سه‌وه و لوا په‌ی په‌شتۆ یانه‌که‌ی ! ئێذیچ هه‌ر بێده‌نگێو دیا شۆنیشه‌ره تا یاوا لاو کۆزۆ بزه نه‌چیره‌کێ ، به‌رزان سه‌ره‌ش سڕ مه‌نه‌بێ ئاخر بز و بزڵه‌که چا بێ ! کناچه‌کێ لوا بزه‌کێش دۆشا و شۆته‌که‌ش به‌رذ و لواوه چوه‌ر . به‌رزان هه‌ر بانه‌وه نیشته‌ره . شۆنۆ خۆلێوێره کناچه‌کێ زیاره و تۆنگێوه‌ش ده‌سه‌وه بێ و لوا په‌ی سه‌روو هانه‌ی وه‌روو وێچشه‌ره ورذه ورذێو به به‌زمیوی خه‌مگین گۆرانیێ واچێ :
هه‌ی داذ هه‌ی بێداذ هه‌ی ده‌ربه‌ده‌ر وێم
باخـــــــه‌وانه‌که‌ی باخــــــی بێ به‌ر وێم
ئینه ساڵـــــــــه‌که‌ی به‌ذبه‌ختی منـــه‌ن
وه‌هــــاری عالـــــــــه‌م خــــه‌زانی منه‌ن . . .
لوا سه‌روو هانه‌ی و تۆنگه‌کێش په‌ڕه که‌رذه ئاوی و گێڵاوه ، ئاماوه وه‌روو به‌ره‌و یانه‌که‌ی و تۆنگه‌کێش نیاره و لوا چوه‌ر . به‌رزان ئێتر نه‌تاواش وه‌روو وێش گێرۆ ، وه‌سه‌ره واری و لوا لاو به‌ره‌که‌ی و ته‌قه‌ش دا ونه . زه‌ریفێ هه‌زار ره‌نگێ فاڕیا ، تۆقه‌یبێ ، نه‌زانێ چێش که‌رۆ . لوا په‌ی لاو به‌ره‌که‌ی ، به‌ره‌که‌ش که‌رذه‌وه ، چه‌مش که‌وت به‌رزانی ، گۆ که‌وتێبێ ، نه‌تاوێ قسێ که‌رۆ ، هه‌روێ وڕێ بیێبێنێنه هه‌نترینی . ئاخرش به‌رزان ئاماوه ده‌نگێ و ماچۆ : تۆ کێنی و چێش که‌ری یانه‌و ئێمه‌نه ؟ زه‌ریفێ نه‌زانێ چێش واچۆ ، ره‌نگه‌ش پڕه‌یبێ . هه‌ر پاسه مدره‌یبێره ، دیسانه‌وه به‌رزان ماچۆ : مه‌گه‌ر نه‌ژنیت چێشم وات ؟ خه‌نجه‌ره‌کێ هه‌رپاسه ده‌سشه‌وه بێ . زه‌ریفێ چه‌مێش بڕیێبێنێنه خه‌نجه‌ره‌کێ . ئاخرش ئاماوه ده‌نگێ ماچۆ : تۆ خوا ئا خه‌نجه‌رێ لابه‌ره و بۆ چوه‌ر تا جوابت ده‌وڤه . به‌رزان ماچۆ : وێت ته‌نیه‌ینی یام که‌سێوته‌رت ئینا چنی؟ ماچۆ: وه‌ڵڵا وێم ته‌نیه‌ینا . به‌رزان خه‌نجه‌ره‌کێش لا نه‌به‌رذه و یه‌واشێو ماچۆ : گنه وه‌ڵێ بلم . زه‌ریفێ که‌وته وه‌ڵێ و به‌رزان شۆنیشه‌وه لوه‌ی چوه‌ر . زه‌ریفێ لوا کۆنجێوه‌نه نیشته‌ره و به‌رزان هه‌ر په‌یوه بێ . ماچۆ : داده‌ی واچه بزانوو کێنی و چێش که‌ری چێگه . زه‌ریفێ ئاماوه ده‌نگێ و ماچۆ : داستانه‌م درێژه‌نه ، بنیشه‌ره با چایێوت په‌ی که‌روه‌ره و گێڵنووته‌وه په‌ی . به‌رزان نیشته‌ره و زه‌ریفێ هۆرسه لوا چایێوش په‌ی ئارذ و وێچش نیشته‌ره و ده‌سش که‌رذ به هه‌وه‌گێڵنای سه‌رئاماو وێش . هه‌ر ڕۆ ئه‌وه‌ڵیه‌وه دۆگه به دۆگه گرذش گێڵناوه په‌ی به‌رزانی . به‌رزان هه‌ر پاسه که گۆشش گێرته بێ په‌ی قسه‌کاو زه‌ریفێ چه‌مێش په‌ڕێ بیێبێنێ هه‌رسی و ههرچی زه‌ریفێ گره‌ڤێ ئاذیچ دڵش پووه بێ چنیش گره‌ڤۆ . له‌ونیویچشه‌ره ته‌مام دڵش شیه‌بێ ونه‌ش ئاخر حه‌ر فره زه‌ریفه بێ .
قسه‌کێ زه‌ریفێ ته‌مامیه‌ی . به‌رزان واق مدرابێره نه‌زانێ چێش واچۆ ، ئاخرش ئاماوه ده‌نگێ و ماچۆ هیچ خه‌فه‌تت نه‌بۆ بنیشه تا وێره‌گا با براکێم به‌یاوه ئاوه‌خته منیشمێره و ته‌کبیرش که‌رمێ . زه‌ریفێ ماچۆ : یانێو شمه گرذێتا پێوه‌ره بره‌یندێ ؟ خۆ ئاننه فه‌رقتا نیا ؟ چه‌نی کریۆ پێوه‌ره بره‌ی بیدێ ؟ ئه‌گه‌ر به‌یاوه و من چێگه وینا تووڕێ مه‌با ؟ به‌رزان ئاماوه جواب و ماچۆ : وه‌ڵڵا ئانه داستانه‌ش درێژه‌نه و دمایی گێڵنووته‌وه په‌ی به‌ڵام هه‌ر ئانه‌یه واچوو که بره‌ینمێ و تاته‌ما یۆن و ئه‌ذایما فه‌رق که‌را . تاته‌یم یه‌رێ ژه‌نیش پێوه‌ره بیێنێ . وه‌ختوو نیمه‌رۆیا و منیچ فره ئاورام بیه‌ن ، ئه‌ی تۆ ئاورات نیا؟ زه‌ریفێچ واتش: به‌ڵێ وه‌ڵڵا ، به‌ڵام مشیۆ وه‌ڵێشه‌نه ئا هه‌وه‌ڕا شۆروو . هه‌روێ هۆرسێوه و زه‌ریفێ هه‌وه‌ڕه‌کێش به‌رذێ به‌ر و به‌رزانیچ لوا په‌ی ئه‌ودیموو یانه‌ی و سه‌رشانێو هێزمێش ئارذێ و تا زه‌ریفێ هه‌وه‌ڕه‌کێش شۆرتێ ئاذیچ ئه‌یرش که‌رذه‌وه . ماچۆ چاشتی مه‌که‌ره تا بلوو سه‌رێو ده‌و ئا ته‌ڵا چا په‌شتیه‌نه بزانوو هیچشا نه‌گێرته‌ن ، په‌رێ تا ئیسه سه‌رما نه‌ذه‌ینێ ونه . خه‌نجه‌ره‌کێش به‌رذه و لوا و ئاننه‌شه پنه نه‌شی ئاماوه و هه‌ورێشێوش ده‌سه‌وه بێ و سه‌ره‌ش بڕیه‌بێ ! ماچۆ : ئا هه‌ورێشه‌یه پاک که‌ره با برێژمێش ، ئینه رزقوو وێتا ! . زه‌ریفێ نیشته‌ره هه‌ورێشه پاک که‌رذه‌ی و به‌رزانیش لوا سه‌رده‌موو ئه‌یره‌که‌یه‌وه . . .
(8)
زه‌ریفێ دیسانه‌وه په‌رسا جه به‌رزانی که چه‌نیا چی یاگه چۆڵێنه مژیوا ؟ به‌رزان ماچۆ : ده‌گاو ئێمه فره دووره‌نه ، تاته‌یم یه‌رێ ژه‌نیش ئارذێنێ و نۆ زاوڵێش هه‌نێ ، ئێمه حه‌وت برا و دوێ واڵێچما هه‌نێ ، نه‌ک واچی مه‌رذێبا یام تڵاقش ده‌یبا ، نا ئیسه‌یچه هه‌ر یه‌رێش هه‌نێ ! . تاته‌م وێش حه‌یواندارا و چنی ئه‌ذایم و ئه‌و دڤه ژه‌نه‌که‌یش و دڤه واڵه‌کیم ماراشه‌وه کۆ ، ئێمه‌یچ چا هه‌رمانێوه نه‌بێ که‌رمێ ، مه‌جبوورێ بیه‌یمێ به‌یمێ په‌ی ئی ده‌گای که ئینا په‌شتۆ ئی کۆیه‌نه و چێگه ده‌س که‌رمێ هه‌رمان به‌رذه‌ی . ئی یانه‌یچه هینوو به‌گێویا که جار جار مه‌ی پیه‌نه گێڵای و ڕاوه ، دانش لاو ئێمه که چنه‌ش بژیومێ و هاگاذارێش بیمێ .ئی بزه نه‌چیرێچه کوڕوو به‌گه‌که‌ی تفه‌نگش نیه‌یبێ پووه و نه‌کۆشیه‌یبێ و ئێمه ده‌رمان که‌رذه و مه‌نه‌وه لاماوه .
یه‌واش یه‌واش وێره‌گا بی و ئه‌و شش براکه ئامه‌یوه و چه‌مشا که‌وت به زه‌ریفێ و په‌رساشا جه به‌رزانی که جه‌ره‌یان چێشا و ئاذیچ گرذش گێڵناوه په‌یشا . زه‌ریفێ ماچۆ : با من بلوه‌وه په‌ی مه‌ڕه‌کێ. برا گه‌وره‌که‌شا ماچۆ نا ! چه‌نی مازمێ ؟ ئێشه‌و لاماوه بنیشه تا بزانمێ سه‌به‌ی چێش که‌رمێ.
سه‌به‌یش براکێ هۆرسێ و جمه‌یره بلا سه‌روو کاری و چنی زه‌ریفێچ واتشا تۆ چێگه بنیشه تا به‌یمێوه و نه‌لی هیچ یاگێوه . براکێ جمه‌یره و لوه‌ی تا یاوه‌ی سه‌روو هانه‌ی ، چاگه برا گه‌وره‌که‌ی واتش دا بنیشدێره کارم پنه‌ندێ ، واتشا فه‌رماوه . ماچۆ : هیزی شه‌وێ ههرچی ویرێم که‌رذێوه مذیه‌و زه‌ریفێ کناچێوه زه‌ریفه‌نه و ئێمه مه‌تاومێ بازمێ لاو وێماوه بۆ ! شه‌یتان زۆرذارا ! . یۆته‌رشا ماچۆ : ده‌ی برا ئاذێ که‌سش نیا و مه‌تاومێ هه‌ر پاسه وه‌ره‌ش ده‌یمێ بلۆ ! . ماچۆ ئه‌ی چێش که‌رمێ ؟ . یۆشا ماچۆ : ده‌یبا بنیه‌یمێش یاگۆ واڵۆ وێما و لاو وێماوه بازمێش . گرذی واتشا خاس. به‌رزان دڵش نه‌بێ پووه به‌ڵام ئاذیچ ماچۆ خاس. برا گه‌وره‌که‌شا ماچۆ : ده‌ی وێره‌گا ئامه‌یمێوه ئینه‌یه ماچمێ به زه‌ریفێچ بزانمێ ئاذێچه چێش ماچۆ .
وه‌ختوو نیمه‌رۆی بێ و زه‌ریفێ پێسه گرذ روێوی خه‌ریکۆ هه‌رمانا بێ مذیۆ ده‌نگه ده‌نگێو مه‌ی ، زیاره به‌ر مذیۆ جوانێوا و هه‌وساروو ئه‌سپێویش ئینا ده‌سه‌وه و تفه‌نگێو ئینا شانه‌شه‌نه و خه‌ریکا نزیکوو یانه‌که‌ی بۆوه! گه‌ره‌کش بێ وێش شارۆوه به‌ڵام دێرش که‌رذه‌بێ و کوڕه‌که‌ی چه‌مش که‌وته‌بێ پاذێ . هه‌ر پاسه وه‌روو به‌ره‌که‌یه‌نه مدراره تا کوڕه‌که یاوا وه‌ره‌وه ، کورێوی جوان و زه‌ریف ! هه‌ر یاوا وه‌ره‌وه تفه‌نگه‌که‌ش شانه‌شه‌نه ئارذه‌ره و گێرتش ده‌سشه‌وه و په‌رساش جه زه‌ریفێ : تۆنی زه‌ریفێ ؟! زه‌ریفێچ واق مدراره و ماچۆ : تۆ کێنی و چه‌نی نامۆ من مزانی؟ کوڕه‌که زه‌رذه خوێوش که‌رذ و ماچۆ من شاهۆنا کوڕوو ته‌حسین به‌گی و ساحیبوو ئی یانه‌یه. وه‌ختێو ئه‌ی ئه‌ینێ په‌ی ئێگه‌ی دلێ ڕه‌ینه یاوانێ براکات و واتشا که تۆ ئینه‌ی چێگه و ئامه‌ینی په‌ی له‌یشا. زه‌ریفێ هه‌ناسێوش هۆر کێشت و دڵوو وێشه‌نه ماچۆ ده‌ی وه‌سێ نه‌بی وێش واتش و من مجبووره نه‌بیا درۆیوه ده‌و! شۆنیشه‌ره ماچۆ : ده‌ی فه‌رماوه بنیشه‌ره تا چایێوت په‌ی باروو. چاییش ئارذ و شاهۆی وارذ و هۆرسه‌وه و ماچۆ : من گرذ جارێو مه‌و پیه‌وره و ملوو ڕاوه . چه‌مش که‌وت بزه‌کێ و ماچۆ : یاذش به خه‌یر ئی بزه نه‌چیرێ من تفه‌نگم نیه‌یبێ پووه و ئێذیشا وه‌ی که‌رذه و وه‌شه بیه‌وه.کوچێوته‌ر ته‌ماشه‌و زه‌ریفێش که‌رذ و زه‌ریفێچ زاناناش پنه و سووره بیه‌وه و سه‌ره‌ش وسه‌ره. شاهۆیچ زاناش زه‌ریفێ ته‌رێقه بیێنه‌وه ماچۆ: با ئێتر بلوو و ده‌ورێ ده‌و بزانوو هیچم مه‌بۆ نه‌سیب . جماره و که‌وت ڕا به‌ڵام ههرچی دوور گنێوه خه‌ریک بێ دڵش به‌ربه‌ی ! زه‌ریفێچ هه‌ر پاسه . هه‌رڤێ دڵشا شیه‌بێ هه‌نترینی و هیچشا نه‌وات . ته‌نانه‌ت وه‌ختێو لوا نه ئاذ خوا حافێزیش که‌رذ و نه ئێذێ خێرئامه‌ی! .
شاهۆ لوابێ په‌ی په‌شتۆ هانه‌که‌ی و نیشته‌بێره و هه‌ر دووره دیه‌یدێ په‌ی لاو یانه‌که‌ی! فره دڵش پووه بێ بلۆوه و چنی زه‌ریفێ واچۆ : من دڵم شیه‌ن تۆ . به‌ڵام ههرچی وه‌روو وێشه‌ره ویرێش که‌رذێوه به درۆسش نه‌زانا بلۆوه . زه‌ریفێچ هه‌ر په‌ی لاو به‌ره‌ی دیێ شاهۆ به‌یوه ! به‌ڵام دیارش نه‌بی و ناماوه .
وه‌نه‌وشێ گڕش که‌وته‌بێ ونه ! نه‌زانێ چێش که‌رۆ . زانێ زه‌ریفێ زینێنه و روێو مه‌یوه ، هه‌ر وه‌روو ئانه‌یه نیشته‌ره و ده‌سش که‌رذ ویره‌وه که‌رذه‌ی تا بزانۆ چێش که‌رۆ . وێره‌گا ئه‌ولکه‌ریم ئاماوه و وه‌نه‌وشێ نان و چه‌یش دا و ماچۆ : پیاکه ئێتر وێسێشا ، په‌ی چێشی ئننه وێت مارنی؟ ! خۆ من و تۆ هیچ که‌سما نیا و ئی گرذوو وێ مارنه‌یه په‌ی چێشی و ده‌رذۆ چێشی موه‌رۆ ؟ ئه‌ولکه‌ریم ئاخێوه‌ش هۆر کێشته و ماچۆ ئه‌ی چێش که‌روو ؟ ماچۆ : با ئی حه‌یوانیه وره‌شمێ و بنیشمێره په‌ی وێما رێک و پێک بژیومێ ! مه‌گه‌ر قه‌رارا تا که‌ی مه‌نمێ ؟ سه‌به‌ی نا پێره‌ی داریه‌یمێوه و مرمێ ! یام تۆ که‌شه‌وه مارێو گه‌زۆت یام پات ملۆ زاخێوه‌ره و که‌س پا که‌شه‌وه مه‌یاڤۆ داذته‌ره ! ئێننه قسێش که‌رذێ په‌ی ئه‌ولکه‌ریمی تا خاوش که‌رذه‌وه ! ماچۆ : ده‌ی ئه‌گه‌ر حه‌یوانه‌که‌ی وره‌شمێ ، ئه‌ی چێش که‌رمێ ؟ ماچۆ: خوا که‌ریما ! خۆ حه‌یوانێوی فره‌ما هه‌ن و متاومێ به پووڵه‌که‌یش تا ئاخروو عه‌مریما بژیومێ ! په‌ی ئانه‌یه تۆیچ بێکار نه‌بێ متاڤی هه‌رمانێوه‌ته‌ر گێریه‌نه سه‌ر !. ئه‌ولکه‌ریم قه‌وڵش دا حه‌یوانه‌که‌ی وره‌شۆ . وه‌نه‌وشێ ویرێ ئانه‌یه که‌رێوه شۆنیشه‌ره چێش که‌رۆ تا بتاڤۆ زه‌ریفێ بیۆزۆوه .
وێره‌گا براکێ ئامه‌یوه و هه‌ڵای رێک و پێک نیاوه‌یبێنێ وه‌ره‌وه زه‌ریفێ جه‌ره‌یانه‌که‌و شاهۆش په‌ی گێڵنه‌یوه . ئاذێچێ واتشا : ئه‌رێ ! وه‌ختێو لوه‌یمێ چه‌مما پنه که‌وت، ڕاسی چێوێو هه‌ن با ئیسه واچمێت پنه . ئێمه تۆما نیه‌ینی یاگۆ واڵۆ وێما و حه‌ز که‌رمێ لاماوه بنیشی . زه‌ریفێ فره دڵش قسه‌کێوه بێ و ماچۆ من مه‌منوونه‌تانا و ئیسه هیچ یاگێوه‌م نیه‌نه بلوو و منیچ پێسه براو وێم ته‌ماشه‌و شه‌مه که‌روو چێگه لاتاوه منیشوو تا بزانمێ خوا چێش مارۆ وه‌ره‌وه. گرذێ به ئه‌ژنه‌ویه‌ی ئی قسێ وه‌ش حاڵێ بیێ و ره‌نگه‌شا گیسیانه.
ئه‌ولکه‌ریم چڕا : وه‌نه‌وشێ؟ وه‌نه‌وشێ؟ وه‌نه‌وشێ زیاره ماچۆ چێشتا پیاکه ؟ هاوارێ چێشی که‌ری ؟ ماچۆ : ئینا چۆذارێم ئارذێنێ په‌ی حه‌یوانه‌که‌ی ! پیاڵێو چه‌ی بنیه سه‌ر تا بلمێ ته‌ماشه‌و حه‌یوانه‌که‌ی که‌را. وه‌نه‌وشێ وه‌شیێنه نه‌زانێ چێش که‌رۆ ، ماچۆ سه‌روو چه‌ما ئیسه منیه‌و سه‌ر. ئه‌ولکه‌ریم چنی چۆذاره‌کا ئامه‌یوه و ماچۆ : ئانا وره‌تم و قسۆ تۆم که‌رذه بزانمێ پێسه مسیه‌یمێوه ؟! چۆذاره‌کێ حه‌یوانه‌که‌شا به‌رذ و وه‌نه‌وشێ وه‌شیێنه لواوه په‌ی لا جامه‌که‌یش و ماچۆ : ده‌ی ئیسه من زه‌ریفه‌نا یام زه‌ریفێ ؟! جامه‌که‌یچ ئاماوه جواب و ماچۆ : زه‌ریفێ ! واڵۆ حه‌وت براڵه‌ی و دۆسۆ به‌گزاذه‌ی! . . .
(9)
وه‌نه‌وشێ لایوه‌وه فره وه‌شحاڵه بێ که ئه‌ولکه‌ریم به قسۆ ئاذێش که‌رذ و حه‌یوانه‌که‌ش وره‌ت ، لایو ته‌ریچه‌وه که‌کی کریه‌یبێنێنه چێروو باڵاش په‌ی ئانه‌یه که زانێ زه‌ریفێ زینێنه به‌ڵام نه‌زانێ چکۆوه‌نه و مشیۆم چه‌نی بیۆزۆشه‌وه . یه‌رێ چوار روێش پنه شی و هه‌ر فکروو ئانه‌یه‌نه بێ چێش که‌رۆ . ئه‌ولکه‌ریمیچ وێقره‌ش نه‌مه‌نه بێ ، حه‌یوانه‌که وره‌شیا بێ و ئاذیچ هیچ کار و کاسبیێوش نه‌بێ . ئاخرش شه‌وێوه وه‌نه‌وشێ ڕوه‌ش که‌رذه‌نه ئه‌ولکه‌ریمی و ماچۆ : با هه‌رمانێوه گێرمێنه سه‌ر ، پێسه مه‌کریۆما پنه! ئه‌ولکه‌ریم ماچۆ : ده‌ی چێش که‌رمێ؟ ماچۆ : وه‌روو ئانه‌یه ماس و دۆما یه‌کسه‌ره نه‌بڕیۆ چنه ، با گاوێوه پسانمێ و تۆیچ ئه‌گه‌ر دڵت پووه بی دووکانێو بنیه با خڵافیه‌یش پۆنه. سه‌به‌یش که‌وتێنه ده‌گا په‌ی گاو ئه‌سای و گاوێوه‌شا ئه‌سا . شۆنۆ یه‌رێ چوار ڕواره ئه‌ولکه‌ریمیچ دووکانێوش نیا و ئاپاسه په‌شۆکیا کار و باروو دووکانیه‌نه . به‌ڵام وه‌نه‌وشێ هه‌ر ویروو ئانه‌یه‌نه بێ که به جۆرێو بتاڤۆ زه‌ریفێ بیۆزۆوه . گرذ ساحبانێو وه‌ختێو لوێ گاوڕامه‌ی گڵێمێوه به‌رێ چنی وێش و لوێ پا کۆسانانه په‌ڕوو گڵێمه‌کێ گیواو که‌نێوه و ئارێ چنی وه‌ریش . هه‌ر روێو په‌ی یاگێوێ لوێ ، به‌شکووم بتاڤۆ شۆنۆ زه‌ریفێ هۆر که‌رۆ .
چا ڕڤه‌ڤه که شاهۆ زه‌ریفێش دیێبێ چنێوش پنه شیه‌بێ و ئاذیچ هه‌ر پێسه زه‌ریفێ فره دڵش پووه بێ دیسان چه‌مش گنۆوه به زه‌ریفێ ، وه‌روو وێشه‌ره واچێ داخۆم ئاذێچه منش گه‌ره‌ک بوو ؟ رڤێوته‌ر دیسان لواوه په‌ی کۆسانی و دیسان لواوه په‌ی لاو یانه‌که‌و وێشا که ئیسه ئێتر یانه‌و زه‌ریفێ و براکاش بێ ، دیسان چه‌مش که‌وته‌وه به زه‌ریفێ و پێوه نیشتێره و که‌وتێ قسێ ، یه‌واش یه‌واش زاناش که زه‌ریفێچ دڵش ئینا پاذیه‌وه به‌ڵام حه‌ر ڕوه‌ش نه‌بێ واچۆ من تۆم گه‌ره‌که‌نی ! زه‌ریفێچ هه‌ڵای هیچش جه باره‌و وێشه‌ره که کێنه و چاگه چێش که‌رۆ ، به شاهۆی نه‌واته‌بێ . شاهۆ که زاناش زه‌ریفێچ دڵش هه‌ن پاذیه‌وه شه‌رته‌ش که‌رذه ئیجاره ئاماوه په‌ی ئاگه‌ی واچۆش پنه. بینێوش پنه شی و شاهۆ دیسان ئاماوه و ئیجاره شۆنۆ ئانه‌یه‌ره که که‌وتێ قسێ ، ماچۆ : با چێوێوت واچوو پنه ، من دڵم ئینا تۆوه و ئه‌گه‌ر تۆیچ دڵت پووه بۆ با واچوو تاته‌یم واچۆ به براکات و داوات که‌رۆ لاشاوه ؟ زه‌ریفێ تا ئینه‌شه ئه‌ژنی سووره بیه‌وه و زوانش بی پێوه‌ره و نه‌زانێ چێش واچۆ ، لوه‌یبێ فکرێره که چێش واچۆ و چه‌نی جوابوو شاهۆی دۆوه . شاهۆ ماچۆ : چێش بی ؟ چی بێده‌نگه که‌وتی ؟ ئه‌گه‌ر دڵت نیا پووه قه‌ذش نیا ، به‌ڵام با به‌ینوو وێمانه بۆ و براکێت نه‌زانا . زه‌ریفێ ههرچی جۆرێو بی ئاماوه جواب و ماچۆ نا شاهۆ گیان ! پاسه نیا . منیچ دڵم ئینا تۆوه به‌ڵام چێوێو هه‌ن تۆ مه‌زانیش . شاهۆ ماچۆ چێشا ؟ ده‌زگیرانت هه‌ن ؟ شووت که‌رذه‌ن ؟ ماچۆ : نا ، داستانه‌ش تووله‌نه . زه‌ریفێ ده‌سش که‌رذ هه‌وه‌گێڵنای داستانۆ ئانه‌یه که کێنه و چه‌نی یاوه‌ینه ئێگه. ئاخره‌وه ماچۆ : ئیسه مه‌زانوو چێش که‌روو ؟ ئی حه‌وت برا فره عالێ بیێنێ چنیم و هه‌ر پێسه‌نێ برایاو وێم به‌ڵام مشیۆم بزانوو تاته‌م چێشش سه‌ر ئامان . شاهۆ ماچۆ ده‌ی خاس خۆ ئانه ڕه‌حه‌تا و من متاڤوو بلوو ده‌گاکێتا و گێڵوو شۆنۆ تاته‌یته‌ره و بیۆزووشه‌وه . زه‌ریفێ ماچۆ نا ! جارێو بنیشه دیاره‌وه تا بزانمێ چێش بۆ، دڵم پووه‌ن وێم بلوه‌وه . شاهۆ ماچۆ ده‌ی خاسا به‌ڵام ئیسه من چێش که‌روو ؟ ماچۆ : منیچ پێسه تۆ دڵم ئینا تۆوه و تۆم گه‌ره‌که‌نی ، به‌ڵام با جارێو براکێم نه‌زانا و تۆیچ هیچ مه‌واچه به تاته‌یت . په‌یمانۆ دڵداریشا به‌سه و شه‌رته‌شا که‌رذه تا زینێنێ یه‌کترشا وه‌ش بسیۆ . شاهۆ ده‌سوو زه‌ریفێش وه‌ردا و گێڵاوه سه‌ره‌وچێر . زه‌ریفێچ که به‌ریڤی تازه‌ش په‌ی کریابێوه فره وه‌شش بێ به‌ڵام هه‌ر هاگاش لا ئانه‌یه‌وه بێ که چنی شاهۆی واته‌بێش وێم گه‌ره‌کما بلوه‌وه و چه‌مم گنۆ تاته‌یم.
(10 )
وه‌نه‌وشێ هه‌ر ڕوێو یاگێوه‌نه لوێ و که‌شێوه‌نه گێڵێ شۆنۆ زه‌ریفێره . تا ئا ڕوه نه‌تاوابێش شۆنێڤۆ زه‌ریفێ هۆرکه‌رۆ . وێره‌گا لواوه په‌ی یانه‌ی و دیسان لوا جامه‌که‌ش ئارذ و په‌رساش من زه‌ریفه‌نا یا زه‌ریفێ ؟ جامه‌کیچ ئاماوه جواب ماچۆ : زه‌ریفێ واڵۆ حه‌وت براڵه‌ی و دۆسۆ به‌گزاذه‌ی ! . حه‌یبه‌تیێ سه‌ره‌ش مدرا گیر ! نه‌زانێ چێش که‌رۆ ، شێته بیێبێ . نه‌مانه ته‌وه‌نێڤێ و ماڵاش جامه‌که‌ره و ورذش که‌رذ . وه‌ختێو ئاماوه وێشه‌ره که چێشش که‌رذه‌ن ، په‌شیمانه بێ ، به‌ڵام په‌شیمانی ده‌رذێوه نه‌وه‌رێ!. سه‌به‌یش دیسان که‌وته ڕا ، گڵێمێوه‌ش به‌سه کۆڵێشه‌ره و داشه‌وه که‌ش . ئێننه ناره‌حه‌تۆ ماڕای جامه‌که‌ی بێ که ویروو هیچیش نه‌مه‌نه بێ . حه‌ر لوا و حه‌ر لوا تا سه‌ره‌ش هۆر بڕنا مذیۆ فره دووره که‌وتێنه‌وه . ده‌مه‌و عه‌سر بێ ، ده‌سش که‌رذ گیواوه‌وه که‌نه‌ی . کوچێو گیواوش که‌نه‌وه و ماچۆ با فره ماتڵه نه‌بوو چوون نیمه‌شه‌و مه‌یاوه‌وه یانه . چی ویرانه‌بێ مذیۆ ده‌نگه ده‌نگێو مه‌ی ، وێش گێرتشه‌ره تا ده‌نگه‌کێ نزیکێ بیێوه ، حه‌وت پیه‌ی بێنێ ! هه‌ر پاسه نیشته‌ره و ماچۆ با نه‌وینام ، خوا مزانۆ کێنێ و کۆگه‌وه ملا . هه‌ر پاسه که واقه‌شا بیێبێ پۆنه ویروو قسۆ جامه‌که‌یش که‌وته‌وه : واڵۆ حه‌وت براڵه‌ی ! شرکێوه‌ش دریانه و ماچۆ : به‌خوا ئه‌گه‌ر شه‌وه‌یچم ئامه‌یبۆ مله‌ره ، ملوو شۆنیشاوره بزانوو کێنێ . یه‌واش یه‌واش به جۆرێو که ئاذێ نه‌زانا، که‌وته شۆنیشا تا یاوه‌ی سه‌روو هانه‌ی ، کوچێو مدره‌یره و که‌وتێ ڕا . گه‌ره‌کش بێ ئێتر نه‌لۆ و گێڵۆوه به‌ڵام که دووره‌وه چه‌مش که‌وت یانه‌که‌یشا واتش با کوچێوته‌ر بلوو وه‌ره‌وه گاهه‌ز زه‌ریفێ چا یانه‌نه بۆ . هه‌ڵای براکێ نه‌یاوه‌یبێنێ به‌ره‌و یانه‌ی ، زه‌ریفێ زیاره و خێره‌وه ئامایش که‌رذێ ! وه‌نه‌وشێ باوه‌ر نه‌که‌رێ زه‌ریفێش یۆسێبۆوه . کوچێوته‌ر به پادزێ لوا وه‌ره‌وه تا زاناش وه‌رم مه‌وینۆ و وێشه‌نه . به‌ڵێ زه‌ریفێ بێ . ره‌نگه‌ش گیسیانه و گێڵاوه دماره . ئاماوه لاو گڵێمۆ گیواوه‌که‌یش و به‌سه‌ش کۆڵێشه‌ره جماره په‌ی یانه‌ی . فره وه‌شحاڵه‌بێ و لوه‌یبێ ویرێره که مشیۆم چێش که‌رۆ . تا ئاخرش دێرێو یاواوه یانه . ئه‌ولکه‌ریم وه‌روو به‌ره‌ینه ماتڵش بێ . چه‌مش پنه که‌وته ماچۆ: ئینه چکۆوه‌نی ؟ خۆ تۆقانێ ، گاوه‌کێ وه‌ڵێ وێته‌نه ئاماوه و وێت هه‌ر دیارت نه‌بی . ئاذێچه ماچۆ وه‌ڵڵا ئێتر گیواو پڕان و مه‌جبووره‌نا بلوو پا کۆیساناوره گیواو که‌نوه‌وه ! ئارۆیچ فره مانیه‌یبێنێ و سه‌ی ته‌وه‌نێوێنه سه‌ره‌م نیاوه و وه‌رمم که‌وته‌بێ پۆره ، چڵه‌کیانێره مذیه‌و فره دێرا و ئێتر نه‌تاوام گیواوی فره‌یچ که‌نوه‌وه. ئه‌ولکه‌ریمیچ ماچۆ: خوذای گیواوه‌که‌ش بڕیه . ئێتر مه‌له په‌ی گیواوی . وێم گزره‌ش په‌ی مسانوو په‌ی زمسانیش . وه‌نه‌وشێ ماچۆ : پیاکه خۆ وه‌روو گزره‌که‌ی نیا ، ئه‌ی به‌تاڵ چێش که‌روو ؟! ماچوو با په‌شۆکیه‌و پانه‌یه‌نه و بێ هه‌رمان یانه‌نه نه‌نیشوه‌ره . لوه‌ی چوه‌ر و شۆنۆ ئانه‌یه‌ره که نانه‌شا وارذه ، سه‌ره‌شا نیاوه . به‌ڵام وه‌نه‌وشێ هه‌ر ویرێ زه‌ریفێنه بێ و وه‌رمش نه‌گنێ پۆره . . . .
(11)
وه‌نه‌وشێ وێقره‌ش بڕیابێ تا بتاڤۆ بلۆوه په‌ی لا ئا یانه‌یه که زه‌ریفێ چا بێ به‌ڵام وه‌روو ئه‌ولکه‌ریمی زاتش نه‌بێ دیسان بلۆوه و دێر به‌یوه ، دڤێ یه‌رێ ڕوێ نیشته دیاره‌وه . رۆ چواره‌ی ساحبێو زوو هۆرسه و وه‌ڵێ ئانه‌یه‌نه ئه‌ولکه‌ریم هۆرزۆ گڵێمه‌کێش به‌سه‌وه کۆڵێشه‌ره و گاوه‌کێش وسته‌وه وه‌ڵێش و جماره‌وه په‌ی لا یانه‌که‌ی به‌ڵام ئی جاره کوچێو سه‌ممش ئارذه‌بێ چنی وێش ! حه‌ر کوچێو دووره که‌وته‌وه جه ده‌گای ، گاوه‌کێش ئاسته جیا و که‌وته ڕا په‌ی کۆسانه‌که‌ی که یانه‌و زه‌ریفێ و براکاش چاگه بێ . وه‌ختێو یاوا وه‌ره‌وه وه‌ختوو نیمه‌ڕۆی بێ ، لوا نزیکه بیه‌وه تا یاوا لا یانه‌که‌ی کوچێو ده‌ور و به‌رش ته‌ماشه که‌رذ مذیۆ که‌س مه‌پیویۆ . لوا هۆر بان و نیشته‌ره و ده‌رمانه‌که‌ش مێشه‌نه به‌رئارذ و فکروو ئانه‌یه‌نه بێ که چه‌نی کارێو که‌رۆ که زه‌ریفێ ئی ده‌رمانیه بوه‌رۆ ! دیاره وه‌روو به‌ره‌که‌ی مذیۆ تۆنگێوه ئاوی ئینا چا ، وه‌روو وێشه‌ره ماچۆ با ده‌رمانه‌که‌ی که‌روه‌نه دلێ ئی ئاوێ . به‌ڵام دیسان په‌شیمانه بیه‌وه و ماچۆ گاهه‌ز زه‌ریفێ چی ئاوێ نه‌وه‌رۆ! چی ویرانه بێ ده‌نگوو به‌ره‌ی ئاما و زه‌ریفێ زیاره به‌ر . تا چه‌مش که‌وت به زه‌ریفێ ره‌نگه‌ش پڕا و لچێ وێش گه‌زێوه ، ماچۆ شه‌ڵای زوو ده‌رمانه‌که‌م که‌رذه‌یانه دلێ ئاوه‌کێ، ئێتر باوه‌ر مه‌که‌روو وه‌ختی چامنه‌مه گنۆوه مشته . زه‌ریفێ لوا په‌ی لا کۆزۆ بزه‌کێ ته‌شتێو چاگه بێ ئارذش وه‌ره‌وه و نیاشه‌ره و ئاڤۆ دلێ تۆنگه‌کێش که‌رذه‌نه دلێ ته‌شته‌که‌ی و نیاشه‌ره په‌ی بز و بزڵه‌که‌ی! وه‌نه‌وشێ تا چه‌مش که‌وت پانه‌یه هه‌ناسێوش هۆرکێشا و ماچۆ ده‌ی خاس نه‌بی نه‌که‌رذمه‌نه دلێش؟!. زه‌ریفێ لواوه چوه‌ر و جام و شانه‌ش ئارذ و وه‌راوه‌روو بز و بزڵه‌که‌یه‌وه نیشته‌ره سه‌روو ته‌وه‌نێوێ و ده‌سش که‌رذ شانه که‌رذه‌ی زڵفه‌کاش! . وه‌روو وێچشه‌ره وره‌ورێو گۆرانیێ واچێ . ئاذه وه‌روو وێشه‌ره گۆرانیێ چنێ شاهۆیه‌وره و وه‌نه‌وشێ سه‌روو بانیه‌وه تۆسه‌یبێوه ! نه‌زانێ چێش که‌رۆ نه تاوێ بلۆوه و نه کریێ فره‌ته‌ر بنیشۆره ئاخر ڕاکێش فره دووره بێ و دیسان شه‌وه‌ش ئه‌یوه مله‌ره. ئاننه‌شه نه‌مه‌نه‌بێ هۆرزۆوه و سه‌رپاسارێو هۆرگێرۆ و ماڵۆش سه‌ره‌و زه‌ریفێره ! تا ئاخرش زه‌ریفێ هۆرسه‌وه و لواوه چوه‌ر . وه‌نه‌وشێ گیرش وارذه‌بێ . نه‌زانێ چێش که‌رۆ . ئه‌گه‌ر بنیشۆ دیاره‌وه دێر که‌رۆ و ئه‌گه‌ریچ بلۆوه دیسان مشیۆم گرذوو ئا ڕه‌ی پیمۆوه تا به‌یوه، ها که‌سێو وینۆش یام نه‌وینۆش . چی ویرانه بێ دیسان زه‌ریفێ زیاره ! لوا په‌ی په‌شتۆ یانه‌ی . وه‌نه‌وشێ تۆقا، ئیژیاره سه‌روو بانه‌که‌ی ، دڵوو وێشه‌نه واچێ : به‌شکه‌م نه‌ی سه‌ر ، به‌شکه‌م نه‌وینۆم . ڕه‌گش چنه بڕیابێ . ئه‌گه‌ر وینۆم واچوو چێش ؟ زه‌ریفێ ئاما کوچێو هێزمێش په‌شتۆ یانه‌که‌یه‌نه به‌رذێ و لواوه چوه‌ر . وه‌نه‌وشێ وه‌روو وێشه‌ره ماچۆ بلوه‌وه خاسا فره دێرش که‌رذه‌ن .تا هۆرسه‌وه جمۆره ، دیسان زه‌ریفێ زیاره‌وه . ئاذه هه‌ر وه‌روو وێشه‌ره گۆرانیێ واچێ و فره وه‌شحاڵه بێ ئاخر ماتڵۆ ئامه‌ی شاهۆی بێ به‌ڵام وه‌نه‌وشێ ئینه‌یه نه‌زانێ. دێرش پنه بیه‌بێ و که‌کی کریه‌یبێنێنه چێروو باڵاش . زه‌ریفێ له‌گانێوش ده‌سه‌وه بێ که په‌ڕ بێ ته‌ماتێ ، ته‌ماته‌کێش شتێوه و ئه‌نجه‌نه‌یش و لواوه چوه‌ر، ئینه وه‌نه‌وشێ حه‌ر ئینا بانه‌وه چه‌مه‌وه . وه‌نه‌وشێ تا ئینه‌شه دی ویرێوش په‌ی ئاما : ئه‌گه‌ر بتاڤوو سه‌ممه‌که‌ی که‌روه‌نه دلێ چاشته‌کێش کار ته‌ماما! به‌ڵام فره دێرا چێش که‌روو؟ زه‌ریفێ ئه‌یرش که‌رذه‌وه و زیاره به‌ر و نه‌مانه تۆنگه‌کێ و لوا په‌ی سه‌روو هانه‌ی ئاوی بارۆ ، ئاخر ماتڵه بێ شاهۆیچ به‌ی . تا زه‌ریفێ جماره په‌ی سه‌روو هانه‌ی وه‌نه‌وشێ ڕه‌نگه‌ش گیسیانه . نیشته تا زه‌ریفێ کوچێو دووره که‌وته‌وه ، یه‌واشێو وه‌سه‌ره واری و لوا چوه‌ر چه‌مش که‌وت به کاسه‌و ته‌ماته‌کا ، ته‌ماته‌کێ که‌مێ بێنێ هه‌وه ئانه‌یه نه‌شێنێ په‌ی وێش و حه‌وت براکه‌یش چاشتی که‌رۆ ، ماچۆ حه‌تمه‌ن چاشتی که‌رۆ په‌ی وێش ته‌نیای. ده‌رمانه‌که‌ش که‌رذ تێکه‌ڵوو ته‌ماته ئه‌نجه‌نیه‌یه‌کا و ده‌یش چێرهۆر و زیاره‌وه به‌ر. دووره‌وه هانه‌که دیار بێ . زه‌ریفێ سه‌روو هانه‌یه‌وه بێ و خه‌ریکه‌بێ تۆنگه‌کێش په‌ڕه که‌رێ ئاوی . وه‌نه‌وشێ نه‌تاوێ مدرۆ تا زه‌ریفێ به‌یوه ، فره دێرش که‌رذه‌بێ . ماچۆ با بلوه‌وه په‌شتۆ ئا که‌مه‌را تا زه‌ریفێ گێڵۆوه ئاوه‌خته پاگه‌ره وه‌زوه‌ره واری و ملوه‌وه. وه‌نه‌وشێ جماره په‌ی په‌شتۆ که‌مه‌را و لواوه په‌شتۆ هانه‌که‌ی لا مه‌ڕه‌کێ. چه‌مه‌وه بێ که زه‌ریفێ تۆنگه‌کێش په‌ڕه که‌رذه ئاوی و نیاش سه‌روو شانه‌یش و گێڵاوه په‌ی لا یانه‌ی . ئننه نیشته دیاره‌وه تا زه‌ریفێ یاواوه لا یانه‌که‌ی و تۆنگه‌کێش به‌ره‌وه نیاره و لوا چوه‌ر . کوچێوته‌ر ماتڵه بیه مذیۆ ده‌نگێو نیا و که‌س مه‌پیویۆ پانه و زه‌ریفێچ نه‌زیاره‌وه . یه‌واشێو لواره‌وه سه‌روو راکێ و جماره په‌ی یانه‌ی . وه‌ختوو ئانه‌یه نه‌مه‌نه‌بێ ده‌س که‌رۆ گیواوه‌وه که‌نه‌ی . حه‌ر ویرێنه بێ . په‌شۆکیه‌ی بێ . زانێ ئا سه‌ممه که که‌رذه‌نش تێکه‌ڵوو ته‌ماته‌کا حه‌تمه‌ن زه‌ریفێ کوشۆ . به‌ڵام تا بلۆوه یانه شه‌وه‌نه . به ئه‌ولکه‌ریمی چێش واچۆ ؟ چه‌نی بیه‌ن ئاننه دێر ئامه‌ینه‌وه و گیواویچش نارذه‌ن؟ ویرێوش په‌ی ئاما و گڵێمه‌کێش ئاسته جیا و که‌وته ڕا .
زه‌ریفێ حه‌ر خه‌ریکۆ وێ ڕازنه‌ی و وێ وه‌شکه‌رذه‌ی و یانه ڤناره‌ی بێ و گۆرانیێ واچێ و ماتڵه بێ تا شاهۆ به‌ی . ئێتر وێقره‌ش چنه بڕیابێ ، زیاره وه‌روو به‌ره‌و یانه‌که‌ی و چه‌مێش بڕیێنه وه‌راوه‌ری ، تا که‌ی شاهۆ به تفه‌نگه‌که‌شه‌وه بزیۆوه؟ چی ویرانه بێ سوێسێو که‌وت وه‌روو چه‌ماش ، یه‌واش یه‌واش نزیک بیه‌وه ، به‌ڵێ وێش بێ . وه‌شیێنه نه‌زانێ چێش که‌رۆ ، کوچێوته‌ر که نزیک بیه‌وه سه‌رپۆشه‌که‌ش ئارذشه‌ره و دووره‌وه ته‌کناش په‌ی شاهۆی ، شاهۆچ جامه‌ذانه‌که‌و ملیش ئارذشه‌ره و دووره‌وه هۆرش خلنا . شاهۆ یاوا وه‌ره‌وه و زه‌ریفێ چایێوش په‌ی که‌رذه‌ره و ئارذش به‌ر په‌یش و شۆنۆ ده‌رذی دڵیشاره ماچۆ شاهۆ گیان تا تۆ ده‌ورێو ده‌ی با منیچ بلوو ئا چاشتێ بنیه‌و سه‌ر . زوو تا ئیسه ماتڵه‌نا واتم با چاشتی نه‌که‌روو تا به‌ی ، نه‌کا سه‌رذه بۆوه . . .
(12)
وه‌نه‌وشێ دێرش پنه بیه‌بێ و نه‌زانێ چێش که‌رۆ ئاخرش ویرێوش په‌ی ئاما و گڵێمه‌کێش که‌رذه‌شه‌وه و چا نیاشه‌ره و که‌وته ڕا ، وه‌روو وێشه‌ره ماچۆ ئیسه ملوه‌وه و یاوانێ وه‌ره‌وه ده‌س که‌روو هه‌ناکنه‌ی ، ئه‌گه‌ر ئه‌ولکه‌ریمی په‌رساش چی دێر ئامه‌ینیه‌وه ماچوو وه‌ڵڵا گڵێمێوه گزره‌م که‌نه‌بێوه و نیابێمه‌ره و گه‌ره‌کم بێ بینووش کۆڵێمه‌ره به‌وه‌وه ، مارێو ئاما په‌یم و رێک لوانه چێروو گڵێمۆ گزره‌که‌ی ، فره نیشتا دیارشه‌وه تا به‌ربه‌ی و بلۆ و منیچ بلوو گزره‌که‌یم باروو ئاخر زه‌حمه‌تی فره‌م کێشته‌بێ تا که‌نه‌بێمه‌وه به‌ڵام حه‌ر نه‌لا و تا ئاخرش دێرم پنه بی و مه‌جبووره بیا هه‌ر پاسه بازووش جیا و هاڵی گێڵوه‌وه. حه‌ر به په‌له لوه‌ی لوێ ڕانه و چی ویرانه بێ و وه‌شیێنه مه‌حه‌ل بێ باڵێ به‌ربارۆ ، ئاخر شۆنۆ ئی گرذوو ره‌نج و مه‌راره‌تیه‌ره تاوابێش زه‌ریفێ به‌رۆ به‌ینه‌نه. دڵوو وێشه‌نه خه‌ریکه بێ نه‌قشێ ئانه‌یه کێشێ که چه‌نی ئه‌ولکه‌ریمیچ سه‌رنگم که‌رۆ !.
زه‌ریفێ نه‌مانه ده‌سوو شاهۆی و هۆرزناشه‌وه و ماچۆ هۆرزه لوه پا که‌شه‌وره ده‌ورێو دا تا منیچ چاشته‌کێم که‌روو ، زوو تا ئیسه ماتڵه‌نا تا به‌ی ، واتم با زوو چاشتی نه‌که‌روو با سه‌رذه نه‌بۆوه. شاهۆ هۆرسه‌وه که‌وت ڕا و زه‌ریفێچ لواوه چوه‌ر و ئه‌یرش که‌رذه‌وه و هێزمێش نیه‌ی پووه و ده‌سش که‌رذ چاشت که‌رذه‌ی . غافڵ چانه‌یه که وه‌نه‌وشێ سه‌ممش که‌رذه‌نه‌نه دلێ ته‌ماته‌کا . شاهۆ کوچێو لوا ڕاوره و گێڵاوه دماره و ئاماره‌وه دلێ یانه‌که‌ی ، زه‌ریفێ ماچۆ چێش بی؟ چی گێڵه‌یه‌وه ؟ خۆ هه‌ڵای چاشتیم نه‌نیه‌ینه سه‌ر! . شاهۆ ماچۆ زه‌ریفێ گیان گه‌ره‌کتا چێشینه که‌ری؟ ماچۆ وه‌ڵڵا شاهۆ گیان زوو ته‌ماتێم ئه‌نجه‌نه‌ینێ ، گه‌ره‌کما هێڵه و ته‌ماته که‌روو . شاهۆ ماچۆ ناوه‌ڵڵا با من چێوێو واچوو پاسه که‌رمێ . ماچۆ چێش ؟ ماچۆ هه‌رچه‌ن هه‌روێما فره ئاورامانا به‌ڵام چاشته‌کێت مه‌نیه سه‌ر و هۆرزه با تاپه‌ڕه‌که‌ی به‌رمێ و بلمێ پا که‌شه‌وره ئه‌گه‌ر ژه‌ره‌ژێوه یام هه‌ورشێوما کوشت مارمێشه‌وه و برێژمێش ئه‌گه‌ریچ هیچما ده‌س نه‌که‌وت ئاوه‌خته مه‌یمێوه و خولێوه هێڵه و ته‌ماته‌که‌ی که‌رمێ و پێوه‌ره موه‌رمێش . زه‌ریفێ ماچۆ قسه‌کێت فره وه‌شه‌نه به‌ڵام بنیشه با ئا دوه هێزمه‌و سه‌روو ئه‌یریه لا به‌روو ، با ئه‌یره‌که تێژ نه‌بۆ نه‌کا چێوێو سۆچۆ. زه‌ریفێ هێزمه‌کێش لا به‌رذێ و شاهۆ نه‌مانه ده‌سشوو پێوه‌ره زیه‌یره و که‌وتێ ڕا په‌ی که‌شوو په‌شتۆ یانه‌که‌ی.
وه‌نه‌وشێ حه‌ر ویرێ که‌رێوه و وه‌شیێنه نه‌زانێ کۆگه‌نه ملۆ ! هه‌ڵای جه گڵێمه‌کێش فره دووره نه‌که‌وتێبێوه سیاومارێو پیچیا په‌یشه‌وره ، قیژێوش که‌رذ و پڕا هه‌واوره . چنی قیژه‌ی ماره‌که داش پاشه‌وه و که‌وته ملوو ته‌وه‌نێوێره و ته‌وه‌نه‌کێ هۆروێڵیا و وه‌نه‌وشێ تله بیه‌وه. هه‌مارێو لوا راره و که‌وته ملوو ته‌وه‌ناره و ئاخرش مدراوه ، گیانێوش چنه بێ و نه‌بێش چنه . گه‌ره‌کش بێ هۆرزۆوه به‌ڵام نه‌تاوه‌ش ، په‌راسوێش مڕیه‌یبێنێ ، ده‌سش که‌رذ هاوارێ که‌رذه‌ی به‌ڵام هیچ که‌س نه‌بێ پاگه‌نه بیاڤۆ داذشه‌ره!. ئننه هاوارێش که‌رذێ تا ده‌نگێش گیریه‌ی . ته‌ژنه‌ش بێ ، ژه‌حروو ماره‌که‌ی گێڵابێ به‌ذه‌نشه‌نه و یه‌واش یه‌واش پاش ده‌سش که‌رذ ماسه‌ی ، هیچش پنه نه‌کریێ. نه‌تاوێ هۆرزۆوه و نه تاوێ هاوارێ که‌رۆ و نه که‌س بێ بیاڤۆ داذشه‌ره و نه مشتێوه ئاوی شکه به‌رێ بوه‌رۆ تا تاڵه ماسه نه‌که‌رۆ!.
زه‌ریفێ ماچۆ لابه‌ره شاهۆ گیان هۆرزه با بلمێوه ئارۆ هیچ مه‌کۆشمێ ئاخر من بێ شانسه‌نا! شاهۆ ماچۆ با کوچێوته‌ر بنیشمێره به‌شکه‌م چێوێوما په‌ی بۆ. چی قسانه بێنێ زه‌ریفێ یه‌واشڵالێو ماچۆ ده‌ی وه‌ڵڵا ئانه ئه‌جۆ هه‌ورێشه‌ن . شاهۆ ماچۆ ئه‌رێ وه‌ڵڵا وێشا ، یه‌واش ده‌نگ مه‌که‌ره تا به‌ی پیلاته‌ره‌نه. هه‌ورێشه ئاما وه‌ره‌وه و شاهۆی نیاش پووه و کوشتش . ماچۆ ده‌ی نه‌واتم با کوچێوته‌ر بنیشمێ ، ده‌یتر هۆرزه با به‌رمێشه‌وه په‌ی سه‌روو هانه‌ی و پاکش که‌رمێ . به‌رشاوه و پاکشا که‌رذ و لوه‌یوه ئه‌یرشا که‌رذه‌وه و ده‌سشا که‌رذ برێشته‌یش . زه‌ریفێ ته‌ماته‌کێش به‌رذێ متێش . تا نانه‌شا وارذه خه‌ریک بێ عه‌سر بۆ. شاهۆ ماچۆ زه‌ریفێ گیان ! خاسته‌ر ئانه‌نه من بلوه‌وه به‌ڵام ئا لتوو هه‌ورێشه‌یه هۆرگێره ، وه‌ختێو براکێت ئامه‌یوه واچه شاهۆ ئامابێ ئی لتوو هه‌ورێشه‌یشه نیاره و لوا. با حه‌ر نه‌زانا من و تۆ پێوه‌ره بیێنمێ و پێوه نانه‌ما وارذێنا . ماچۆ خاس شاهۆ گیان . به‌ڵام فره دێرا ویرت نه‌شۆوه یاگێوه‌ره لوه که چه‌مت نه‌گنۆ پنه‌شا با منیچ واچوو نیمه‌رۆ ئاما و هه‌ورێشه‌که‌ش نیاره و لواوه. ماچۆ خاس . خواحافێزیشا که‌رذ و شاهۆ لوا په‌ی سه‌روو هانه‌ی و ئاوێوه‌ش دا دیمێشه‌وره و جماره سه‌ره‌وچێر ، به‌ڵام راکێره نه‌لا و حه‌ر رێک وه‌روو هانه‌یه‌ره وه‌سه‌ره واری و زه‌ریفێچ وه‌روو به‌ره‌که‌ی نیشتێبێره و چمش بڕیه‌بێنه شاهۆی تا چه‌مه‌نه گم بیه‌ره. لواوه چوه‌ر و یانه‌کش په‌سارناوه و هه‌وه‌ڕ و چێوه‌که‌ش ئارذ به‌ر و نه‌مانه تۆنگه‌کێ و لوا په‌ی سه‌روو هانه‌ی ئاوی بارۆ .
حه‌وت براکه یه‌واش یه‌واش ئه‌ی ئه‌ینێ راوره و که‌وتێبێنێ قسێ ، یۆشا ماچۆ دا یه‌واش ! بێده‌نگێ بیێ و یۆته‌رشا ماچۆ په‌ی چێشی گوا ؟ ماچۆ من ناڵه ناڵێوم ئه‌ژنی . دیسان بێده‌نگێ که‌وتێوه . یۆته‌رشا ماچۆ وه‌ڵڵا منیچ ئه‌ژنیم پا سه‌ره‌وه ده‌نگێو ئاما . به په‌له لوه‌ی سه‌ره‌و‌کووی ، هیچێو دیار نه‌بێ . تا ئاخرش یۆشا ماچۆ به‌یدێ ، به‌یدێ . وه‌ختێو لوه‌ی سه‌روو سه‌ره‌و وه‌نه‌وشێ په‌حاڵه گیانش چنه مه‌نه‌بێ . نه‌مه‌یشه‌نه و هۆرشا ته‌کنا ئاماوه پوێره و په‌رساشا چێشتا ؟ چی پاسه وناڵینه بیێنی ؟ تله بیێنیه‌وه؟ به هه‌زار حاڵێ ده‌نگێش به‌ر ئه‌ینێوه ماچۆ وه‌ڵڵا مارێوی گه‌سا و تله‌یچ بیاوه. واتشا تۆ کێنی و چێش که‌ری چیه؟ ماچۆ ئامه‌یبێنێ په‌ی گیواوی ئانا گڵێمه‌کێچ چا لاوه که‌وتێنه‌ره. واتشا ده‌ی یانه‌تا چکۆوه‌ن ؟ نامۆ ده‌گاکێشا واته‌ش .یۆشا ماچۆ با من گێرووش کۆڵێ و به‌رمێشه‌وه په‌ی یانه‌ی به‌ش چا ده‌رمانش که‌رمێ . وه‌نه‌وشێ که وه‌ڵته‌ر ئاذێش دیێبێنێ و زانێ کێنێ و زانێچ ئیسه زه‌ریفێچ چا مه‌رذێنه ، ماچۆ نا مه‌تاودێ گێردێم کۆڵێ چوون په‌راسوێم مڕیه‌ینێ . به‌ڵام یۆتا خه‌به‌ر به‌ردێ په‌ی ده‌گاکێما با به‌یا شۆنیم . یۆشا ماچۆ ئیسه تا یۆما بلۆ و خه‌به‌ر به‌رۆ و ئاذێ به‌یا نیمه‌شه‌وا. واتشا با دڤێ ده‌سه‌کێ بارمێ بینمێشا یه‌کترینیه‌ره و که‌رمێشا لۆسێ و وێما به‌رمێشه‌وه. لوه‌ی ده‌سه‌که‌کێشا ئارذێ و لۆسێشا وه‌شه که‌رذه و چوارشا نیشتێنه چێرش، واتشا با یۆما بلۆوه په‌ی یانه‌ی لا زه‌ریفێ و ئه‌وێما به‌رمێشه‌وه . برا گولاله‌که لواوه په‌ی یانه‌ی په‌ی لا زه‌ریفێ و ئه‌وێچێ جمه‌یره و که‌وتێ ڕا . دلێ ڕه‌ینه په‌رساشا نامێت چێشه‌نی و ژه‌نۆ کێنی . ماچۆ نامێم وه‌نه‌وشێنا و ژه‌نۆ ئه‌ولکه‌ریمی ! . . .
(13)
زه‌ریفێ وه‌روو به‌ره‌یه‌نه نیشتێبێره و ماتڵه بێ براکێش به‌یاوه ، دووره‌وه چه‌مش که‌وت برا گولاله‌که‌ی و یه‌واش یه‌واش نزیک بیه‌وه ، مذیۆ هه‌ر وێش ته‌نیه‌یا ، شرکه‌ێو که‌وته دڵیش ، تاقه‌تش نه‌گێرت بیاڤۆ وه‌ره‌وه ، لوا پێوه‌یشه‌وه ، ماچۆ ئه‌ی ئه‌وێ کۆنێ ؟ ماچۆ وه‌ڵڵا چا دلێ ڕاینه ژه‌نێوه به‌سه‌زوانه ماری گه‌سێبێ و تله بیێبێوه و ورذ و هانه بیێبێ، ئاذێ لوه‌ی به‌راشه‌وه په‌ی ده‌گاگێش و منیچ ئامانێوه په‌ی لاو تۆ . ماچۆ ده‌ی کێ بێ ژه‌نه‌کێ ؟ ئه‌ژناساتا؟ ماچۆ ناوه‌ڵڵا حه‌ر به هه‌زار حاڵێ گیانش چنه مه‌نه‌بێ و تا من چا بێنێ ناماوه ده‌نگێ واچۆ کێنه.
تا وه‌نه‌وشێ واتش نامێش چێشه‌نه و ژه‌نۆ کێنه و یانه‌شا چکۆوه‌ن ، براکێ دیه‌یوه هه‌نترینیه‌نه ، هیچشا نه‌وات ، به‌ڵام گرذ که‌س دڵوو وێشه‌نه واچێ : داخۆم ئینه ئاذه بۆ؟. تاریکش که‌رذه بێ و ئاذێچێ یه‌واش یه‌واش نزیکێ ده‌گاکێ که‌وتێبێنێوه . دووره‌وه شۆڵێ چراوا دیارێ بێنێ . یۆشا ماچۆ : واڵه وه‌نه‌وشێ ئانا نزیکێ بیه‌یمێوه ئیسه میاومێ وه‌ره‌وه ! وه‌نه‌وشێ هیچ جوابێوش نه‌ذاوه ، یۆته‌رشا چرا ونه‌ش به‌ڵام حه‌ر جوابش نه‌ذاوه . دوێ یه‌رێ جارێ ته‌ر چڕه‌ی ، ده‌نگێو نه‌بی . یۆشا ماچۆ دا بنیه‌یدێره برا . لۆسێشا نیاره . چڕه‌یشه‌وه ونه ، یۆشا روه‌ش نزیکوو ده‌موو وه‌نه‌وشێش وسته‌وه و ماچۆ خۆ نه‌فه‌سه مه‌کێشۆ . ڕه‌نگه‌شا پڕا . ئه‌حمه‌ذ ، برا گه‌وره‌که، نه‌مانه ده‌سوو وه‌نه‌وشێ و به‌رزش که‌رذه‌وه و ماچۆ وه‌ڵڵا مه‌رذێنه ، واتشا کوره پیاوه‌تیت بۆ ؟ ماچۆ وه‌ڵڵا مه‌رذێنه، چه‌مێش نیا پێوه‌ره و ده‌مش به‌سه و شاڵه‌که‌ش که‌رشه‌وه و کێشتش ملوو سه‌ره‌یشه‌ره و ماچۆ لابه‌ردێ هۆرگێردێ مه‌رذێنه!. یۆشا ماچۆ دابنیشدێ برا ، ئه‌گه‌ر ئینه ژه‌نه‌کۆ تاته‌و زه‌ریفێ بۆ ئێمه چێش که‌رمێ؟ واچمێ تاته‌یش زه‌ریفێ ئینا لاو ئێمه‌وه؟ یۆته‌رشا ماچۆ مه‌گه‌ر زه‌ریفێ نه‌وات تاته‌یم ئاستا جیا؟ ئه‌وشا ماچۆ ده‌ی مه‌گه‌ر زه‌ریفێ نه‌وات ههرچی هه‌ن ئینا چیروو سه‌ره‌و ژه‌نه‌کێشه‌نه؟ ئه‌حمه‌ذ ماچۆ : براکه‌م شه‌رعه مه‌که‌ردێ بنیشدێ با جه‌نازه‌که‌ی بیاونمێ وه‌ره‌وه ، بزانمێ چێش مه‌ی وه‌ره‌وه ، ئاوه‌خته چاگه ته‌کبیروو وێما که‌رمێ . یاوه‌ی گۆشه‌و ده‌گه‌ی دوێ قاوێشا که‌رذێ و خه‌ڵکوو ده‌گاکێ زیای دیار و ئامه‌ی پێوه‌یشاوه . ئاذێچێ داستانه‌کۆ مارگه‌سته‌ی وه‌نه‌وشێشا گێڵناوه په‌ی خه‌ڵکه‌که‌ی و واتشا به داخه‌وه ئیسه گیانش به‌رشیه‌ن، دوێ جوانێ که‌وتێ وه‌ڵێشا په‌ی وه‌روو به‌ره‌و یانه‌و ئه‌ولکه‌ریمی و یه‌واش یه‌واش خه‌ڵکه‌که فره بی و که‌وتێ شۆنیشا و ئێذ په‌رسێ ئه‌وی چێش بیه‌ن و ئه‌و په‌رسێ ئانه ئا جه‌نازه چێشا ؟ تا یاوای وه‌روو به‌ره‌و یانه‌که‌یشا و دوێ ریش چه‌رمێ چڕه‌ی ئه‌ولکه‌ریمی و زنیشاره و واتشا پنه . ئه‌ولکه‌ریمی ده‌سش که‌رذ برا رۆ که‌رذه‌ی و جه‌نازه‌شا هۆرگێرت و به‌رذشا په‌ی مزگی . براکێ واتشا مشیۆ ئێمه بلمێوه ، خه‌ڵکوو ده‌گاکێ ناستشا بلاوه و یۆی به‌رذێوه په‌ی یانه‌ی و ماچۆ با بلم نان و چایێو بوه‌ردێ و دمایی مه‌یمێوه په‌ی مزگی و ئێشه‌و ئینه‌یمێ چا و ساحبێ زوو جه‌نازه‌که‌ی منیه‌یمێ و شمه‌یچ ملدێوه . براکێچ به‌ینوو وێشانه واتشا ده‌ی با پاسه که‌رمێ ، شووره‌یا ، ئێمه ئی جه‌نازه‌ما ئارذه‌ن با بنیشمێ تا بنیاش . لوه‌یوه په‌ی یانه‌و کابره‌ی . نان و چه‌یشا په‌ی ئارذێ و کابرا په‌رساش کێندێ و کۆگه‌یێندێ؟ ئاذێچێ باسوو وێشا که‌رذشا په‌ی کابرای و ئاذێچ ماچۆ : ئی پیا به‌سه‌زوانه فره نیا کناچێوه‌یچش گمه بیه‌ی و ئی وه‌ڵاتما گرذ وشکنا شۆنیشه‌ره و نه‌یۆزیاوه . ته‌نیا گجیه‌که‌ش یۆزیاوه که ئاذیچ وڵ وڵ و ونین بێ و واتشا ره‌نگا وه‌رگا وارذێبۆ و به‌ڵام ههرچی گێڵه‌یمێ قوڵاخه‌که‌ش نه‌یۆسماوه. براکێ واتشا چه‌نی گمه بیێنه ؟ کابرای داستانه‌کۆ زه‌ریفێش گێڵناوه و واتش ئه‌ولکه‌ریمی به‌سه‌زوان ئیسه ئێتر هیچ که‌سش نیا. خوا به‌خشۆش ! ئی ژه‌نێشه ههرچی حه‌یوانش بی گرذش وره‌ت پنه و گاوێوه‌شا ئه‌سا تا ئاپاسه گاوه‌کێچ بیه سه‌ره‌وه‌ره‌ش!. وێچش دووکانێوش نیانه‌ره من فره‌و وه‌ختی ملوو وه‌روو به‌ره‌و دووکانه‌که‌یش منیشوه‌ره ، ئا به‌سه‌زوانه گرذ روێو کار و کاسبیش ئانه‌نه گره‌وه‌ی گره‌ڤۆ په‌ی کناچه‌کێش .
براکێ چنی کابرای هۆرسێ و لڤه‌یوه په‌ی مزگی . پیای ده‌گاکێ گرذ ئامه‌یبێنێ ئاگه و نیشتێبێنێره و جه‌نازه‌که‌یچ گۆشێڤوو مزگیه‌که‌یه‌نه نریابێره . ئه‌ولکه‌ریم پاڵوو جه‌نازه‌که‌یه‌نه نیشته‌بێره و سه‌ره‌ش ڤسه‌بێره و جار جار پڕمینێوه دێ چنه و کوچێو گره‌وێ و دیسان لڤێوه فکرێره . براکێ لوه‌ی لاش نیشتێره و سه‌رسڵامه‌تیشا داوه. دیسان ئه‌ولکه‌ریم ده‌سش که‌رذه‌وه گره‌وه‌ی و جارجاریچ چێروو لچانه چنی وێش قسێ که‌رێ و نامۆ زه‌ریفێچ به‌رێ . براکێ هۆرسێ لوه‌ی دووروو جه‌نازه‌که‌یه‌وه نیشتێره و به‌ینوو وێشانه ده‌سشا که‌رذ چفه. چێش که‌رمێ و چێش نه‌که‌رمێ؟ ئاخرش ته‌گبیروو وێشا که‌رذشا . ئه‌حمه‌ذ هۆرس لوا لاو ئه‌ولکه‌ریمی و ماچۆ لالۆ گیان ئێمه ئه‌ژنه‌ویه‌نما فره نیا کناچێوه‌ت گمه بیێنه ، ڕاسا؟. ئه‌ولکه‌ریم ده‌سش که‌رذ گره‌وه‌ی و کوچێوش پنه شی و ماچۆ : وه‌ڵڵا گرذ خه‌تاو وێم بیه، خۆ ئیسه ئێتر من هیچم په‌ی نه‌مه‌نه‌نه‌وه، با گرذ که‌س بزانۆ ، وێم به ده‌ساو وێم ئینه‌مه که‌رذ به وێم! وێم به‌رذه و ئاسته‌م جیا. گرذ خه‌ته‌و وه‌نه‌وشێ بیه، ئای خوا گیان چێشم که‌رذ به وێم؟! یه‌واش یه‌واش خه‌ریک بێ ده‌نگێش به‌رزێ که‌رۆوه و خه‌ڵکه‌که‌یچ گۆشێش شلێ که‌رذێبێنێ . ئه‌حمه‌ذ ماچۆ لالۆ گیان یه‌واش ته‌ر ، یه‌واش ته‌ر ، هه‌رچێو بیه‌ن خۆ ئیسه ئاذه گمه بیێنه و ئێذه مه‌رذێنه ، با خه‌ڵکی به خراب نامێش نه‌به‌رۆ . ئه‌ولکه‌ریم ماچۆ ده‌ی ئا کاره من که‌رذه‌ن حه‌ر په‌ی ئانه‌یه خاسه‌نا ئیسه به زیننه‌ی وێچم بنیانه قه‌بره ، کناچه‌کێم فره عاله بێ به‌ڵام هه‌رمان و کاروو دلێ یانه‌ی نه‌که‌رێ و ساحبێو تا وێره‌گا من لوێنێ چنی گه‌له‌ی و وه‌نه‌وشێچ مشیه‌یا هه‌رمانه‌کێش گرذ که‌رذه‌یانێ ! ئاخرش مجبوور بیا گۆش ده‌و قسۆ وه‌نه‌وشێ و به‌روو و که‌شه‌وه بازووش جیا! ئه‌حمه‌ذ ماچۆ : ده‌ی کێ وات مه‌رذێنه ، نه‌یۆسته‌تاوه؟ ماچۆ ناوه‌ڵڵا به‌ڵام مه‌جبوورێ بیه‌یمێ گجیێوش تلنمێ ونیه‌وه و نیشانۆ خه‌ڵکیش ده‌یمێ و واچمێ مه‌رذێنه.دیسان سه‌ره‌ش وسه‌ره و ده‌سش که‌رذه‌وه گره‌وه‌ی.
ئه‌حمه‌ذ کوچێو ماتش که‌رذ و ماچۆ لالۆ گیان با بلم به‌ر هه‌رمانه‌م پنه‌نی ! ئه‌ولکه‌ریم وێشه‌وه شرکێوه‌ش دریانه و بێ ئانه‌یه په‌رسۆ هه‌رمانه‌کێت چێشه‌نه که‌وت شۆنیش . لوه‌ی به‌ر . ئه‌حمه‌ذ ماچۆ لالۆ گیان قسێوه هه‌نه با که‌رووش په‌یت به‌ڵام هیچ ده‌نگ نه‌که‌ری تا بزانمێ مشیۆم چێش که‌رمێ ؟ ئه‌ولکه‌ریم ده‌س و پاش که‌وته‌بێ له‌رزه‌ی و ماچۆ فه‌رماوه ، سه‌روو چه‌ما. ئه‌حمه‌ذ داستانۆ وێشا و کار و باریشا گێڵناشه‌وه په‌ی ئه‌ولکه‌ریمی و واتش یانه‌شا چکۆوه‌ن و چێش که‌را چا و ئاخرش ماچۆ زه‌ریفێ نه‌مه‌رذێنه و ئینا یانه‌و ئێمه ! ئا چێوێچه وه‌نه‌وشێ واتێنێ به تۆ گرذ درۆی بیێنێ و زه‌ریفێ گرذوو هه‌رمانه‌کاش که‌رذێنێ و زێڵش نامان به تۆ واچۆ ژه‌نه‌کێت هه‌رمانێ مه‌که‌رۆ ، واچێ ئاخر وێم تاته‌م مه‌جبوورم که‌رذه‌بێ شۆنۆ ئه‌ذایمه‌ره ژه‌نی بارۆ و ئێتر نه‌کریێ گله‌یێش چنه که‌رۆ.! ئه‌ولکه‌ریم ره‌نگه‌ش گیسیانه . نه‌زانێ چێش واچۆ ، نه‌زانێ چێش که‌رۆ . ماچۆ تۆ خوا ڕاس ماچی؟ قه‌سه‌م بوه‌ره.! ده‌ی ئیسه وه‌شه‌نه ؟ چێش که‌رۆ ؟ . . . ئه‌حمه‌ذ ماچۆ ئیسه هۆرزه با بلمێوه چوه‌ر به‌ڵام تۆ کارت نه‌بۆ و با وێم واچوو به خه‌ڵکه‌که‌ی. با جۆرێو نه‌بۆ زه‌ریفێچ نه‌تاڤۆ به‌یوه یام خه‌ڵکی به خرابی نامۆ تۆ و وه‌نه‌وشێ به‌را . ئه‌ولکه‌ریم حه‌ر پاسه واق مه‌نه‌بێره. ئه‌حمه‌ذ نه‌مانه ده‌سشوو و به‌رذشه‌وه چوه‌ر و لوا وه‌روو ده‌موو خه‌ڵکه‌که‌ی و ماچۆ خه‌ڵکی وه‌شه‌ویس گۆش گێردێ . گرذ که‌س بێ ده‌نگ که‌وت و مات مدراره. ماچۆ : حه‌ر پاسه که مزاندێ به‌ینێو چیه‌و وه‌ڵی کناچێڤۆ ئی پیایه به نامێ زه‌ریفێ گمه بیێنه و نه‌یۆزیه‌ینه‌وه. ئێذێچێ پاسشا زانان مه‌رذێنه و وه‌رگا وارذێنه . به‌ڵام ئی کناچێ نه‌مه‌رذێنه و ئینا یانه‌و ئێمه . گرذ که‌س مات مدرابێره . هیچ که‌س ده‌نگش نه‌ی چوه .واقێ بیێبێنێ ده‌موو ئه‌حمه‌ذیه‌نه، ماچۆ . ئی کناچێ سه‌روو که‌مه‌رێویه‌وه که‌وتێبێره و پاش مڕیابێ و هۆشیچش نه‌مه‌نه‌بێ سه‌روو وێشه‌وه ، ئێمه یۆسه‌وه و به‌رذه‌ماوه یانه . ئاماوه هۆش به‌ڵام نه‌زانێ کێنه و نه‌زانێ چکۆوه ئامه‌ینه و نه‌زانێ چێشش ونه قۆمیان. پاکه‌ش وه‌ش بیه‌وه به‌ڵام حه‌ر هۆشش نه‌یوه سه‌روو وێش . ئێمه‌یچ حه‌وت بره‌ینمێ و ئاذه‌ما نیا یاگۆ واڵێ وێما و لاو وێماوه ئاسته‌ماوه. دوێ یه‌رێ روێن یه‌واش یه‌واش هۆشش ئامانه‌وه سه‌روو وێش و ئیسه‌یچ خوای ئی جه‌نازه‌شه که‌رذ سه‌به‌ب تا ئێمه به‌یمێ په‌ی ئێگه‌ی و تاته‌یش بیۆزمێوه.
(14)
هیچ که‌س جه‌نازه‌ش ویره‌نه نه‌مه‌نه بێ ، خه‌ڵکه‌که وه‌شیش که‌وته‌ره و گرذ که‌س واچێ خوا شۆکر. ئه‌ولکه‌ریم حه‌ر پاسه واق مدرابێره . گره‌وێ و ژیر بێوه و دیسان واق بێوه و مدرێره‌وه. ئاخرش ئه‌حمه‌ذ ماچۆ با ئیسه ئێمه چوار نه‌فه‌رێما بلمێوه په‌ی لاو یانه‌که‌یما و ساحبێو زه‌ریفێ بارمێوه. چوارشا که‌وتێ را و دوێشا چا نیشتێ. نه‌زانێنێ خاسشا که‌رذه‌ن یا خراب . زه‌ریفێ دڵش پووه بیه‌ن پاسه واچا یام نا؟
شه‌وێ زه‌ریفێ و برای وردی حه‌ر وه‌روو به‌ره‌یه‌نه بیێ و ماتڵێ بیێ براکێشا به‌یاوه به‌ڵام دیارشا نه‌بی و ئاخرش لوه‌ی چوه‌ر و ئیژیه‌یره و سه‌ره‌شا نیاوه. به‌ڵام هیچ کام وه‌رمشا نه‌گنێ پۆره . ئاخرش زه‌ریفێ ماچۆ با بووسمێ ئێتر باوه‌ر مه‌که‌روو به‌یاوه. ئه‌جۆم راکێشا دووره بیێنه و شه‌وێ نیشتێنێ. یه‌واش یه‌واش خه‌ریک بێ ڕۆبان هۆربه‌ی و ڕۆ بۆوه چوار براکه یاوه‌یوه وه‌روو به‌ره‌ی . به ده‌نگه ده‌نگوو ئاذێشا زه‌ریفێ و برای گولاله هه‌یشا بیه‌وه و لوه‌ی په‌ی وه‌روو به‌ره‌ی . براکێ داستانه‌کێشا گێڵناوه ، زه‌ریفێ باوه‌ر نه‌که‌رێ . نه‌زانێ چێش واچۆ. ئه‌حمه‌ذ ماچۆ تاته‌ت گۆڵوو وه‌نه‌وشێش وارذه‌ن و وه‌نه‌وشێ درۆش ده‌ینه چنی تاته‌یت. ئا قسێ تاته‌یش که‌رذێبێنێ گێڵنه‌یشه‌وه په‌ی زه‌ریفێ. زه‌ریفێ ده‌سش که‌رذ گره‌وه‌ی . به‌ینێوش پنه شی و ئه‌حمه‌ذ ماچۆ ئێمه ئه‌پێسه‌ما واته‌ن و تۆیچ مشیۆم به‌یه‌وه و حه‌ر ئینه‌یه واچی که ئێمه واته‌ن. به‌ڵام با ئیسه ئیسراحه‌تێو که‌رمێ ، ئاخر هیزی شه‌وێ تا جه‌نازه‌که‌ما به‌رذه‌وه فره مانیایمێ و دیسان هۆرگێڵه‌ینمێوه و چه‌مما نه‌نیان پێوه‌ره. زه‌ریفێ ماچۆ شمه لوودێ بووسدێ من وه‌رمم مه‌گنۆوه پۆره . من چێگه منیشوه‌ره تا هه‌ر وه‌خت هه‌یتا بیه‌وه پێوه‌ره ملمێوه.
ئه‌ولکه‌ریم وه‌شیێنه نه‌زانێ چێش که‌رۆ به‌ڵام دڵوو وێشه‌نه واچێ خوا گیان ده‌ی ئیسه چه‌نی ته‌ماشه‌و چه‌ماو زه‌ریفێ که‌روو ؟ هاگاش لاو وه‌نه‌وشێوه نه‌مه‌نه بێ ، دڵش پووه بێ هۆرزۆوه و چنی خه‌ڵکه‌که‌ی واچۆ چێش بیه‌ن به‌ڵام دیسانه‌وه دڵوو وێشه‌نه ماچۆ خۆ تازه ئه‌حمه‌ذی پاسه‌شه گێڵناوه، با من قسه‌کۆ ئاذی نه‌خرابنوو . یه‌واش یه‌واش رۆ بیه‌وه و خه‌ڵکی جه‌م بی و واتشا با جه‌نازه‌که‌ی به‌رمێ په‌ی سه‌روو زیاره‌تی، ئه‌ولکه‌ریم ماچۆ نا با زه‌ریفێ به‌یوه ئیجا بنیه‌یمێش. خه‌ڵکه‌که فره‌ته‌ر جه ئه‌ولکه‌ریمی دڵشا پووه بێ زووته‌ر زه‌ریفێ به‌یوه به‌ڵام دوه براکه که چا مه‌نێبێنێ واتشا یانه‌ما دوورا و تا نیمه‌رۆ مه‌یاوا وه‌ره‌وه . ئاخرش ئه‌ولکه‌ریمیچ ڕازی بی پانه‌یه جه‌نازه‌که‌ی به‌را و بنیا. خه‌ڵکه‌که جمه‌یره و جه‌نازه‌شا هۆرگێرت و که‌وتێ ڕا په‌ی سه‌روو زیاره‌تی.
ڕۆ بیه‌بێوه و زه‌ریفێ هه‌ر پاسه وه‌روو به‌ره‌و یانه‌که‌یه‌نه نیشتێبێره و گره‌وه‌ی گره‌وێ ، به‌رزانیچ جار جار ئه‌ی به‌ر و سه‌رش دێ ونه و لوێوه چوه‌ر . شاهۆ پێسه‌و جارا دووره‌وه ده‌سێوش ته‌کنا په‌ی زه‌ریفێ ! زه‌ریفێ ره‌نگه‌ش پڕا ، ئه‌ی خوا ده‌ی ئیسه چێش که‌روو ؟ خۆ شاهۆ مه‌زانۆ چێش قۆمیان و مه‌زانۆ ئێذێ ئینه‌ی چیه. زوو چڕا به‌رزان دا بۆ به‌ر بزانه ئانه کێن ئاما پاگه‌وره؟! به‌رزان ئاما به‌ر و ماچۆ شاهۆن به‌ڵام په‌ی ساحبه په‌ی چێشی ئامان په‌ی ئێگه‌ی؟ شاهۆ تا دووره‌وه چه‌مش که‌وت به‌رزانی زاناش زه‌ریفێ وێش ته‌نیای نیه‌نه. ئاما وه‌ره‌وه و سڵامش که‌رذ و نیشته‌ره . په‌رسا به‌رزانی چی نه‌لان هه‌رمانه؟ به‌رزان جه‌ره‌یانه‌که‌و زه‌ریفێش په‌ی گێڵناوه و به ده‌نگه ده‌نگوو ئاذیشا ئه‌وێچێ هه‌یشا بیه‌وه و ئامه‌ی به‌ر و وه‌شی تشیشا که‌رذ چنی شاهۆی و واتشا دێرا با بلم . شاهۆیچ ماچۆ منیچ مه‌و!. واتشا ده‌ی تۆ په‌ی چێشی مه‌ی ؟ خۆ تۆ که‌سی مه‌ژناسی؟ ماچۆ حه‌ر پاسه دڵم پووه‌ن به‌و !. گرذ که‌وتێ را . زه‌ریفێ دلێ ڕاینه هه‌ر قسێ که‌رێ چنی وێش . شاهۆ ویرێنه بێ و نه‌زانێ قه‌رارا چێش به‌ی وه‌ره‌وه.
(15)
ئه‌ولکه‌ریم و خه‌ڵکوو ده‌گاکێ جه‌نازه‌که‌شا نیا و گێڵه‌یوه په‌ی ده‌گای . نیمه‌رۆ بێ و خه‌ڵکه‌که چنی ئه‌ولکه‌ریمی لوه‌یوه په‌ی یانه‌ی ، ئه‌ولکه‌ریم هه‌ر وه‌روو به‌ره‌و یانه‌که‌یشانه ماتڵوو ئامای زه‌ریفێ بێ ، ده‌نگه ده‌نگێو په‌یذا بی ، خه‌ڵکه‌که گرذ زیاره ، واتشا ئانا ئامه‌یوه!. ئه‌ولکه‌ریم بێ پاڵا ده‌سش که‌رذ ڕه‌مای و لوا پێوای زه‌ریفێوه. زه‌ریفێ تا چه‌مش که‌وت تاته‌یش مدراره ، نه‌تاڤێ بلۆ ڕانه ، هێزش چنه نه‌مه‌نه‌بێ ، به ههرچی جۆرێو بێ ئه‌ولکه‌ریم وێش یاوناش لاو زه‌ریفێ. ده‌سشا که‌رذ ملوو هه‌نترینی، هه‌روێ گره‌وێنێ و خه‌ڵکه‌که‌یچ چنی ئاذیشا گره‌وێ. هیچ که‌س هاگاش لاو مه‌رگوو وه‌نه‌وشێوه نه‌مه‌نه‌بێ. هۆرگێڵه‌یوه و خه‌ڵکه‌که که‌وت شۆنیشا تا به‌ره‌و یانه‌ی. به‌رذێشاوه یانه. شاهۆ و حه‌وت براکه‌یچ چنیشا لوه‌ی چوه‌ر . خه‌ڵکه‌که نه‌زانێنێ مشیۆم وه‌شی که‌را یام خه‌فه‌ت بووه‌را . ئا ڕوه تا وێره‌گا شاهۆ و حه‌وت براکه چاگه نیشتێ . وێره‌گا سه‌رسڵامه‌تی ئه‌ولکه‌ریمی و زه‌ریفێشا داوه و که‌وتێوه ڕا په‌ی ده‌گاکۆ وێشا. ئه‌حمه‌ذ ماچۆ لالۆ ئه‌ولکه‌ریم گیان ئانا زه‌ریفێما ئه‌سپاره‌ی پنه ، هاگات چنه بۆ! دمایی دیسان مه‌یمێوه په‌ی لایتا.
شه‌وه ئاماره و زه‌ریفێ ئه‌جێ ئینا یاگێوه غه‌ریبه‌نه، بێ تاقه‌تۆ تفاق و میزانه‌که‌و یانه‌که‌و براکا بێ! . دوێ یه‌رێ روێش پنه شی تا یه‌واش یه‌واش خه‌ڵک لواوه یانه‌و وێش و مه‌نێوه وێشا ته‌نیای. چنی تاته‌یش ده‌سشا که‌رذ ده‌رذی دڵ . هرچی بێ و نه‌بێ گرذشا گێڵناوه په‌ی هه‌نترینی. باسه‌که‌و شاهۆیچش که‌رذ په‌ی تاته‌یش!.
شاهۆ شۆنۆ ئانه‌یه‌ره لواوه په‌ی ده‌گاکۆ وێشا ، باسوو زه‌ریفێش که‌رذ په‌ی تاته‌یش و واتش تاته گیان من دڵ ئینا پا کناچێوه و حه‌ز که‌روو شمه‌یچ ویندێش و ئه‌گه‌ر دڵتا پووه بۆ داواش که‌ردێ په‌یم . شۆنۆ حه‌فتێویه‌ره شاهۆ و تاته‌ش و برێو جه نه‌وکه‌ره‌کاشا که‌وتێ ڕا په‌ی ده‌گاکۆ زه‌ریفێ. لوه‌ی یانه‌شا و سه‌رسڵامه‌تی ئه‌ولکه‌ریمیشا داوه و چه‌مشا که‌وت به زه‌ریفێ و دمایی وه‌ختێو گێڵه‌یوه تاته‌که‌و شاهۆی ماچۆ رۆڵه گیان ئێمه‌یچ چه‌مما که‌وت به کناچه‌کێ و په‌سیناما ، ئه‌گه‌ر وێچت دڵ پووه‌ن با ماوه‌یوته‌ر به‌یمێ داواش.
مه‌رگوو وه‌نه‌وشێ یه‌رێ مانگێش پنه شیه‌بێ و چی ماوانه شاهۆ جار جار ئه‌ی په‌ی لاو زه‌ریفێ و به‌روو ده‌گاکێوه چه‌مشا گنێ یه‌کترینی و دوێ جارێچ زه‌ریفێ چنی تاته‌یش لوه‌ی په‌ی لاو حه‌وت براکه‌ی . ئاخرش روێوشا شاهۆ ماچۆ زه‌ریفێ گیان چنی تاته‌یت واچه سه‌به‌ی تاته‌م مه‌ی داوات. ئامه‌ی داواش و دریا و شۆنۆ ماوایویه‌ره ماره‌شا بڕیه‌و دمایی زه‌ماوننه‌شا که‌رذه و شاهۆ و زه‌ریفێ بیێ ژه‌ن و شوو و تا ساڵهای ساڵ به وه‌شی ژیوای . . .
نویسته‌ی: عه‌بدوڵڵا حه‌بیبی
+ نوشته شده در دوشنبه ۴ آبان ۱۳۹۴ ساعت ۵:۴۶ ب.ظ توسط عبدالله حبيبي
|
فهرههنگی - ئهدهبی